Truy thu 76.000 tỷ nợ thuế: Câu chuyện con nhà nghèo

(Tài chính) - Nợ thuế thực chất là ăn cắp tiền thuế của nhà nước, nếu nghiêm khắc, phải buộc doanh nghiệp nộp đủ thuế mới cho phá sản.

Trách nhiệm của cơ quan thuế là phân loại, thẩm định các loại nợ, đồng thời có biện pháp kiểm soát, đánh giá năng lực hoạt động của các doanh nghiệp từ đó đề xuất những giải pháp hoặc tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp nào thật sự khó khăn. Hoặc phải xử lý, buộc thu hồi nợ thuế với doanh nghiệp nào cố tình chây ì, dây dưa không chịu nộp.

Thái độ kiên quyết là cần thiết, nhưng giải pháp giao chỉ tiêu theo kiểu bổ đầu đồng đều là giải pháp phi khoa học và không mang lại hiệu quả. Nếu thực hiện theo giải pháp giao chỉ tiêu phải dựa trên số nợ đọng thuế của doanh nghiệp và nợ của từng địa phương. Tôi lấy ví dụ, TP.HCM nợ đọng 3.000 tỷ thuế, thì có thể giao chỉ tiêu tối thiểu là phải thu được 2.500 tỷ.

Nhưng tôi cũng nói thẳng, kể cả khi giao chỉ tiêu như vậy cũng rất rủi ro vì đầu năm có thể doanh nghiệp vẫn hoạt động tốt, cuối năm doanh nghiệp đã chết. Đầu năm có vài nghìn doanh nghiệp hoạt động, cuối năm chỉ còn vài trăm. Do đó, giao chỉ tiêu ngoài việc đánh giá rất sát tình hình sức khỏe của doanh nghiệp còn phải tính tới cả tỉ lệ rủi ro.

Nếu ở nước ngoài, luật pháp các nước rất nghiêm ngặt, tất cả các khoản thuế đã được thống kê, doanh nghiệp phải có trách nhiệm nộp đúng, nộp đủ cho nhà nước. Kể cả trong trường hợp doanh nghiệp xin làm thủ tục phá sản, trách nhiệm nộp thuế vẫn được ưu tiên hàng đầu, bước tiếp theo mới giải quyết các thủ tục khác để doanh nghiệp phá sản.

Tuy nhiên, ở Việt Nam, không có chuyện đó. Doanh nghiệp phá sản là xong, có khi phá sản còn không báo cáo, chỉ đến khi ngành thuế đòi không được đến kiểm tra mới biết doanh nghiệp đã phá sản, đóng cửa, bỏ đi đâu từ bao giờ. Đây thực chất là một hình thức, chiếm dụng vốn hay nói chính xác là ăn cắp tiền thuế của nhà nước.

Vì trong quá trình kinh doanh, doanh nghiệp đã nhập hàng hóa về là phải nộp thuế nhập khẩu, không thể có chuyện bán xong hàng hóa rồi tuyên bố phá sản. Như vậy,rõ ràng có trách nhiệm của cơ quan thuế đã không theo dõi sát xao, chính sách thuế còn lỏng lẽo, nhiều kẽ hở, nhất là quy định cho phép doanh nghiệp được nộp thuế muộn hơn theo định chế thị trường khiến cho cơ quan thuế cũng luôn phải chạy theo doanh nghiệp.

Tôi được biết, Dự thảo Luật thuế mới sửa đổi sẽ khắc phục hạn chế trên. Quy định cũng buộc doanh nghiệp phải nộp thuế song song với thời điểm nhập hàng hóa về nước. Doanh nghiệp không nộp thuế, không cho nhập hàng. Khi luật pháp phải rõ ràng như vậy thì mới quản lý chặt chẽ, tránh thất thoát tiền thuế cho ngân sách nhà nước.

PV:- Nhiều chuyên gia đã đặt thẳng vấn đề, ở các nước có nền kinh tế phát triển hơn Việt Nam, trong điều kiện kinh tế khó khăn, họ thường đưa ra chính sách giảm các khoản thuế và lệ phí chính thức cũng như phi chính thức cho doanh nghiệp, giãn nợ thuế... Việt Nam lại đang làm theo cách ngược lại. Ông có thể lý giải như thế nào về điều này?

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh: Tôi cho rằng, hơn 28.600 doanh nghiệp phải ngừng hoạt động do khó khăn và hơn 4.600 doanh nghiệp chính thức phá sản trong 5 tháng đầu năm là con số tương đối lớn.

Vấn đề của ngành thuế Việt Nam là phân định cho rõ doanh nghiệp nào khó mà giúp, để tránh tình trạng doanh nghiệp yếu không giúp lại đi giúp người khỏe.

Trên thực tế, đây không phải là trách nhiệm của ngành thuế nhưng vai trò của ngành thuế là bám sát, theo dõi doanh nghiệp để đánh giá khả năng phát triển, khả năng nộp thuế hoặc nhận định, phân tích đưcc những khó khăn, vướng mắc khiến doanh nghiệp không thể nộp được thuế. Trên cơ sở đó đưa ra những kiến nghị tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.

Vì doanh nghiệp có phát triển mới có nguồn thu; có nguồn thu, doanh nghiệp mới có tiền để nộp thuế. Vì thế, vai trò của ngành thuế ở đây là hỗ trợ, phối hợp, tham mưu cùng với các đơn vị khác xây dựng cơ chế tháo gỡ khó khăn, giúp đỡ doanh nghiệp.

Thực ra, vừa qua vẫn có những chính sách giảm thuế, giảm thu đối với nhiều loại thuế suất nói chung. Nhiều chính sách giãn thuế, giảm thuế đã được ban hành nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, việc này nhà nước vẫn đang làm. Nhưng cũng phải thừa nhận, cơ chế, chế tài Việt Nam không thiếu, chính sách chung Việt Nam cũng không làm ngược thế giới, lỗi do cơ quan thuế có phần nào lơ đãng, chưa quan tâm đúng mức, thực hiện chưa khách quan, công tâm.

Thứ Hai, 06/06/2016 06:19

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện