Truy thu 76.000 tỷ nợ thuế: Câu chuyện con nhà nghèo

(Tài chính) - Nợ thuế thực chất là ăn cắp tiền thuế của nhà nước, nếu nghiêm khắc, phải buộc doanh nghiệp nộp đủ thuế mới cho phá sản.

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh - Trưởng Bộ môn Quản trị Tài chính Quốc tế, khoa Tài chính Quốc tế (Học viện Tài chính) nêu quan điểm trước mục tiêu thu hồi 76.000 tỷ đồng nợ thuế của Tổng Cục thuế.

Truy thu 76.000 ty no thue: Cau chuyen con nha ngheo
Ảnh minh họa

PV:- Thưa ông, theo báo cáo của Tổng cục Thuế, tính đến ngày 30/4, cả nước có 76.000 tỷ đồng nợ thuế, tăng 3.123 tỷ đồng (+4,3%) so với cuối năm 2015.

Theo nhận định của ngành thuế, nợ thuế tăng là do DN gặp khó khăn, sản xuất  thua lỗ, phá sản... kể cả khoản nợ không có khả năng thu vẫn phải tính vào. Ông bình luận thế nào về con số trên? Theo ông, con số này đã được tính toán đầy đủ hay chưa trong khi dư luận vẫn đặt nhiều dấu hỏi về vấn đề doanh nghiệp FDI chuyển giá, câu hỏi về những dấu hiệu chuyển giá ở các ông lớn ngành giải khát vẫn chưa có lời giả?

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh: Theo tôi, để đưa ra số liệu thống kê chính xác về nợ thuế là rất khó khăn. Nợ thuế được tính dựa trên giữ liệu sổ sách kế toán của các doanh nghiệp báo cáo với ngành thuế hàng năm, trong đó vẫn có những còn số không được tính toán đầy đủ hoặc có những con số không được thống kê hết.

76.000 tỷ nợ thuế chỉ là con số ước tính, không thể chính xác tuyệt đối. Trên thực tế vẫn có những doanh nghiệp mới hình thành, hoặc những doanh nghiệp hết thời hạn ưu đãi thuế, cũng có những doanh nghiệp đã giải tán, phá sản nhưng nhiều khi vẫn được thống kê. Tức là khoản tính toán này bao gồm cả những khoản có khả năng thu được nhưng cũng có những khoản nợ của doanh nghiệp đã phá sản, ngừng hoạt động, hoặc không có nguồn thu.

Vấn đề của ngành thuế là phải sàng lọc, thẩm định, tính toán kỹ lưỡng xác xuất trong tổng số 76.000 tỷ trên tỷ lệ thu được là bao nhiêu? Đồng thời cũng phải trả lời được câu hỏi, con số đó đã sàng lọc chưa. Khả năng thu được bao nhiêu? Ngành thuế cần phải minh bạch trong cách tính và minh bạch con số thu chi khi đó mới trả lời được rõ ràng câu hỏi, nợ thuế 76.000 tỷ có giúp gánh nặng nợ nần cho ngân sách hiện nay hay không?. 

Về mặt nguyên tắc cơ quan thuế là đơn vị có trách nhiệm tính đúng, tính đủ, có trách nhiệm đôn đốc truy thu đủ thuế của các doanh nghiệp đem lại nguồn thu cho ngân sách, đảm bảo công bằng cho các bên.

Xét về trách nhiệm nộp thuế là thuộc về doanh nghiệp, các chủ thể sản xuất, kinh doanh. Như vậy, con số 76.000 tỷ nợ thuế là số nợ đã bao gồm khoản phát sinh mà đúng luật doanh nghiệp đã phải nộp cho ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, thời gian vừa qua, nhất là những năm gần đây, thu thuế cũng có nhiều khó khăn nhất định. Lý do một phần do sự tăng trưởng chậm lại của nền kinh tế; doanh nghiệp khó khăn; sản xuất kinh doanh đình trệ, không phát triển trong khi đó số doanh nghiệp phá sản, ngừng sản xuất xảy ra nhiều. Điều này phản ánh một thực tế rất khó khăn của các doanh nghiệp trong nước.

Trong bối cảnh đó, cơ quan thuế phải đẩy mạnh kiểm tra, kiểm soát, thúc đẩy doanh nghiệp nộp đủ thuế cho nhà nước. Bên cạnh đó, phải có biện pháp kiểm soát tình trạng hoạt động của các doanh nghiệp, nếu doanh nghiệp đã chết hẳn thì phải cho phá sản, chết luôn. Ngược lại, doanh nghiệp nào khó khăn cần phải có giải pháp để phục hồi, bồi bổ cho doanh nghiệp, thúc đẩy nó phát triển mới tạo ra được nguồn thu mới.

PV:- Trong khi đó, báo cáo tình hình thu hồi nợ thuế, tính đến ngày 30/4, 63 cục thuế đã đôn đốc, thu hồi được 14.250 tỷ đồng nợ thuế của năm 2015 chuyển sang, bằng 19,6% tổng nợ đến 31/12/2015. Để thực hiện thu hồi nợ thuế, bảo đảm số nợ không vượt quá 5% tổng thu ngân sách Nhà nước (NSNN), Tổng cục Thuế đã giao chỉ tiêu thu hồi nợ thuế cho từng cục thuế, nhất là những địa phương có số thu điều tiết về ngân sách Trung ương.

Thưa ông, biện pháp này có hiệu quả hay không? Ông đánh giá như thế nào về khả năng thu hồi số nợ khổng lồ trên trong bối cảnh số doanh nghiệp phá sản, giải thể trong 5 tháng đầu năm 2016 vừa báo cáo cả nước có hơn 28.600 doanh nghiệp (DN) phải ngừng hoạt động do khó khăn và hơn 4.600 DN chính thức phá sản?.

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh: Như tôi đã nói, đây là khoản thuế đã phát sinh và về nguyên tắc là doanh nghiệp phải có trách nhiệm nộp đầy đủ cho ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, tình trạng nợ đọng diễn ra chính là lỗi từ cả phía doanh nghiệp và cơ quan thuế.

Thứ Hai, 06/06/2016 06:19

Sự Kiện