Trung Quốc tăng đầu tư vào Việt Nam: Thay thế Mỹ?

(Tài chính) - Hiện nay không còn TPP nên Trung Quốc đang xúc tiến việc xây dựng định chế hợp tác châu Á-Thái Bình Dương mới, đẩy mạnh hợp tác với các nước.

Tham vọng lớn của Trung Quốc

Theo số liệu của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư),  trong 2 tháng đầu năm 2017, Trung Quốc đã trở thành nhà đầu tư lớn nhất tại Việt Nam khi đầu tư tổng cộng 608 triệu USD, chiếm 30% tổng vốn đăng ký cấp mới, bỏ xa nhà đầu tư lớn thứ hai là Singapore tới 167 triệu USD.

Đánh giá việc các doanh nghiệp Trung Quốc tăng tốc đầu tư vào Việt Nam thời gian qua, TS Lưu Bích Hồ, nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển khẳng định động thái này xuất phát từ nhiều nguyên nhân cả chủ quan lẫn khách quan.

Trung Quoc tang dau tu vao Viet Nam: Thay the My?
Tham vọng lớn của Trung Quốc khi đầu tư vào Việt Nam

Thứ nhất, do chính sách của Việt Nam hoan nghênh và mong muốn các nhà đầu tư Trung Quốc tiếp tục đầu tư vào nước ta, đáp ứng nhu cầu của Việt nam nhất là về công nghệ tiên tiến, bảo vệ môi trường đồng thời chia sẻ, liên kết với các doanh nghiệp trong nước.

“Việc này đã khuyến khích các doanh nghiệp Trung Quốc tích cực đầu tư vào Việt Nam”, TS Hồ nói.

Yếu tố thứ hai được vị chuyên gia nhắc đến, đó là chính quyền Mỹ dưới thời ông Donald Trump có nhiều thay đổi về đường lối, chính sách với Trung Quốc và khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Đây cũng là một lý do để Trung Quốc tăng cường hoạt động ở khu vực này.

“Việc tăng cường đầu tư để phát huy được vai trò của Trung Quốc không chỉ có trong lĩnh vực kinh tế mà còn bao hàm cả các vấn đề về chính trị.

Ngoài ra, hiện nay không còn TPP nên Trung Quốc đang xúc tiến việc xây dựng định chế hợp tác châu Á – Thái Bình Dương mới mà nước này khởi xướng và đứng đầu, nhất là sau khi Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) giữa 10 quốc gia ASEAN và 6 quốc gia khác, trong đó có Trung Quốc được ký kết vào năm 2012.

Trung Quốc mong muốn tất cả các nước châu Á –Thái Bình Dương cùng tham gia để tiến tới thay thế cho TPP. Họ làm việc này để tăng cường sự hợp tác khu vực. Không phải riêng với Việt Nam mà Trung Quốc còn triển khai việc đầu tư tại các quốc gia khác như Lào, Campuchia, Philippines...

Yếu tố cuối cùng, nền kinh tế Trung Quốc hiện nay cũng có những khó khăn nhất định trong việc tăng trưởng, bắt buộc phải chuyển đổi cơ cấu. Để đáp ứng việc này, Trung Quốc phải đẩy những cơ cấu không cần thiết hoặc tương đối bình thường ở quốc gia này ra nước ngoài, để làm cho kinh tế tăng trưởng ở Trung Quốc tốt hơn”, TS Hồ khẳng định.

Vị chuyên gia cho rằng, Việt Nam kêu gọi đầu tư và có quyền lựa chọn nguồn vốn. Do đó khi doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư nhiều vào Việt Nam 2 tháng đầu năm và chúng ta tiếp nhận thì đương nhiên, các cơ quan quản lý phải thấy những tín hiệu  tích cực từ dòng vốn này.

“Chúng ta đề ra việc tiếp nhận có lựa chọn, không phải tiếp nhận dễ dãi. Như vậy Việt Nam lựa chọn theo yếu tố tích cực”, ông Hồ nhấn mạnh.

Cùng đưa ra quan điểm, GS.TS Nguyễn Công Nghiệp, Chủ nhiệm khoa Tài chính, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài chính cho rằng động thái trên của doanh nghiệp Trung Quốc không có gì khó hiểu.

Điều này ảnh hưởng trực tiếp từ chủ trương của Việt Nam, đó là huy động các nguồn lực phù hợp với quy hoạch từ bên ngoài vào đầu tư phát triển các dự án kinh tế. Ngoài ra, Trung Quốc đầu tư vào Việt Nam thời điểm này có lợi nhiều hơn so với các khu vực khác, thậm chí còn mang lại nhiều giá trị hơn đầu tư trực tiếp tại Bắc Kinh.

“Đối với nhà đầu tư, chỗ nào có lợi cho họ thì họ làm. Trung Quốc cũng vậy. Họ đầu tư theo kiểu nguyên tắc “lấp chỗ trống”. Quốc gia nào còn trống và mang lại hiệu quả thì họ sẽ vào. Đối với Việt Nam, thực chất các địa phương của chúng ta cũng có nhu cầu. Dự án đặt ra mà chưa có nhà đầu tư, doanh nghiệp Trung Quốc nhảy vào thì cũng được.

Đầu tư vào Việt Nam thời điểm này có lợi hơn các nơi khác và thậm chí có lợi hơn so với đầu tư vào nước họ”, ông Nghiệp đánh giá.

Trung Quốc tăng đầu tư vào VN: Bến đỗ công nghệ cũ

Cạnh tranh là tất yếu

Một vấn đề khác được vị GS.TS Nguyễn Công Nghiệp nhắc đến, đó là thời điểm năm 2015 và 2016, các khoản đầu tư của Trung Quốc tập trung chủ yếu trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo. Trong đó có nhiều dự án sản xuất, phân phối điện, khí, nước, điều hoà. Tiếp theo là lĩnh vực xây dựng, bất động sản.

Vào thời điểm này, sau khi TPP gặp khó khăn và trên thị trường thế giới có nhiều biến động nhưng cơ cấu đầu tư của Trung Quốc vào nước ta vẫn không có nhiều thay đổi. Lĩnh vực chế biến, chế tạo vẫn chiếm vai trò chủ đạo.

Ông Nghiệp khẳng định, nếu nói Trung Quốc đầu tư mạnh vào thị trường Việt Nam để đón đầu TPP, mong muốn lấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa để thì chưa hẳn đúng và khách quan.

Theo ông Nghiệp, các doanh nghiệp Trung Quốc khi đầu tư vào Việt Nam hay bất cứ thị trường nào đều hướng đến mục tiêu kinh tế ngắn hạn, tức là làm sao thu lại hiệu quả được nhanh nhất.

“Chế biến hay chế tạo là những ngành có nhiều lợi thế, mang lại lợi nhuận cao. Hơn nữa Trung Quốc cũng có hiệp định ưu đãi riêng với Việt Nam. Tuy nhiên khi họ đầu tư vào công nghệ chế biến thì cần phải xem mục đích chính là gì? Đầu tư để xuất khẩu, để mang về đất nước họ hay chế biến để phục vụ tiêu dùng trong nước của Việt Nam.

Thứ Sáu, 03/03/2017 13:20

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện