Doanh nghiệp nhà nước chống lệnh: Miếng ngon khó nhả

(Tài chính) - Không ai muốn nhả cái ngon, màu mỡ mà muốn giữ chặt lại, buộc chặt vào để quản lý.

Sợ mất quyền?

Ông Nguyễn Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Hiệp hội các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI) nêu quan điểm trước thực trạng hàng trăm doanh nghiệp nhà nước sau cổ phần hóa nhưng không chịu bán vốn, về Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC).

Trong số đó, không ít doanh nghiệp, tổng công ty, tập đoàn còn làm trái với lệnh Thủ tướng Chính phủ về quy chế bán vốn, cố tình "trì hoãn" để giữ vốn, đặc biệt, nhiều đơn vị lách luật chống lệnh của Thủ tướng.

Doanh nghiep nha nuoc chong lenh: Mieng ngon kho nha
Việc quản lý vốn tại các DN Nhà nước dù có chỉ đạo giao cho SCIC, tuy nhiên, hiện nhiều Bộ, ngành và địa phương vẫn muốn giữ lợi ích (ảnh minh họa)

"Tất cả là do lợi ích. Lợi ích giữa doanh nghiệp với bộ, ngành và địa phương. Tâm lý chung là các bộ, ngành, địa phương vẫn muốn nắm giữ cổ phần chi phối tại các đơn vị này để phục vụ lợi ích cá nhân, cũng có khi để phục vụ lợi ích cục bộ...", ông Hải đặt vấn đề.

Theo ông Hải, khi nắm giữ cổ phần chi phối bộ, ngành, địa phương sẽ được tham gia vào hội đồng quản trị của doanh nghiệp, đồng thời có quyền can thiệp tới mọi hoạt động chung từ khâu bổ nhiệm nhân sự cho tới các hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp đó.

Như vậy, bất kể dự án nào cũng phải thông qua đơn vị chủ quản là bộ, ngành, địa phương quản lý trực tiếp. Thậm chí cả kế hoạch đưa cán bộ đi nước ngoài cũng phải báo cáo cơ quan chủ quản từ khâu lên kế hoạch cho tới khâu lựa chọn, quyết định kinh phí và đưa đi.

Cũng có một số lại muốn giữ lại để phục vụ nhu cầu lợi ích cho bộ, ngành, địa phương. Tâm lý chung không ai muốn nhả cái ngon, màu mỡ mà muốn giữ chặt lại, buộc chặt vào để quản lý.

Theo vị chuyên gia, vấn đề ở chỗ, nếu địa phương, bộ, ngành không có chuyên môn, nghiệp vụ lại cố níu kéo nắm quyền quản lý các hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp thì chẳng khác nào đang ngáng chân doanh nghiệp phát triển.

"Có nhiều doanh nghiệp không thuộc lĩnh vực quản lý của bộ nhưng vẫn giữ, hoặc có những cán bộ, đơn vị không biết quản lý doanh nghiệp lại được giao đi quản lý doanh nghiệp. Công chức nhà nước chỉ nên làm quản lý nhà nước, bắt công chức nhà nước đi quản lý doanh nghiệp là không hiểu đời sống doanh nghiệp, không có kỹ năng quản trị như vậy là hại doanh nghiệp", ông Hải nói.

Ông Hải thẳng thắn, tình trạng trên đẩy doanh nghiệp rơi vào cảnh không dựa vào quan hệ xin cho, xin ưu đãi, xin cơ chế thì rơi vào tình trạng khó khăn, phá sản. Còn doanh nghiệp nào có bệ đỡ thì cũng trì trệ, lười biếng, không có tính cạnh tranh. Là nguyên nhân dẫn tới tình trạng nhiều dự án hàng chục ngàn tỉ của nhà nước được đầu tư nhưng thua lỗ, đắp chiếu.

"Như tôi đã nói để cơ quan quản lý hành chính đi làm công việc kinh doanh là không phù hợp. Những bất cập ví dụ như tại Sabeco, Habeco đã bộc lộ rất rõ những yếu kém, hạn chế cũng như những tiêu cực tại các đơn vị này. Tình trạng trên cần phải chấm dứt", ông Hải nói.

Lời thật doanh nghiệp

Một vấn đề khác, theo vị lãnh đạo VAFI, qua nhiều lần tiếp xúc với doanh nghiệp, có không ít doanh nghiệp đã thể hiện mong muốn sớm được về SCIC để giảm bớt gánh nặng thủ tục hành chính. Họ nói ở địa phương, hoặc các bộ, ngành nhiều tròng quá. Họ gọi là một cổ 3 tròng. Nhưng về SCIC ít nhất cũng cắt giảm được nhiều đầu mối thủ tục hành chính hơn, công việc trôi nhanh hơn.

"Ví dụ đơn giản như để trình phê duyệt một dự án, doanh nghiệp phải xin chủ trương rồi lên kế hoạch, thông qua vụ tổ chức, vụ chuyên ngành, phòng tài vụ rồi mới xin được ý kiến lãnh đạo. Ở địa phương thì phải thông qua hàng loạt các sở liên quan như Sở Tài chính, Kế hoạch - đầu tư, Sở Tài nguyên - môi trường, Sở Nội vụ, thậm chí còn phải sang Văn phòng thành ủy, trình lên Ban kinh tế của Thành ủy... rất nhiều bước. Rất mất thời gian. Mỗi bước đi lại tốn kém biết bao nhiêu của doanh nghiệp", ông Hải nói.

Vì vậy, theo ông Hải, có một số doanh nghiệp làm ăn chân chính họ thật sự mong muốn sớm được về SCIC. Tất nhiên, SCIC cũng không phải là lựa chọn tối ưu nhất.

Một vấn đề nữa cũng được ông Hải nên lên, là tình trạng các bộ ngành quản lý DNNN việc chống tham nhũng sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Do đó, ông cho rằng, nếu có một cơ quan chuyên quản lý doanh nghiệp đứng ra quản lý các DNNN sẽ dễ giám sát hơn, công việc chống tham nhũng cũng dễ dàng, hiệu quả hơn.

Thứ Sáu, 24/02/2017 07:55

Sự Kiện