Kịch bản giá dầu 40 USD/thùng: Nga thiệt hại nặng hơn Mỹ

(Doanh nghiệp) - Xét trên phương diện quốc gia, Nga sẽ là nước gánh chịu thiệt hại nhiều hơn và Mỹ sẽ là nước được hưởng lợi.

TS Lương Văn Khôi, Trưởng ban Ban Kinh tế thế giới, Trung tâm thông tin và Dự báo kinh tế-xã hội quốc gia

PV: - Giá dầu thế giới đang trên đà giảm mạnh, nguy cơ giá dầu rớt xuống 40 USD/thùng đã được đặt ra và các nhà phân tích cảnh báo nền kinh tế Nga sẽ phải đối mặt với nhiều rủi ro khi đồng Rúp giảm mạnh theo giá dầu thô. Đã chịu nhiều tổn thương khi suốt 11 tháng qua giá dầu xuống dưới 100 USD, liệu nền kinh tế Nga có chịu nổi cú sốc lần nữa nếu giá dầu dao động quanh mức 40 USD/thùng không, thưa ông? Ông hình dung ra viễn cảnh của nước Nga như thế nào khi phải chịu tác động song song của giá dầu giảm lẫn đòn trừng phạt của Mỹ và phương Tây?

TS Lương Văn Khôi: - Theo tôi, viễn cảnh nước Nga sẽ rất bi đát khi chịu tác động song hành của giá dầu giảm và đòn trừng phạt của Mỹ và phương Tây. Do khoảng 50% nguồn thu ngân sách của Nga phụ thuộc vào xuất khẩu dầu mỏ và khí đốt nên nếu giá dầu giảm mạnh xuống mức 40 USD/thùng và kéo dài thì nền kinh tế Nga sẽ rơi vào tình trạng suy giảm nghiêm trọng.

Theo tính toán của tôi bằng mô hình kinh tế lượng toàn cầu NiGEM, nếu giả định giá dầu giảm xuống 40 USD/thùng bắt đầu từ quý 4/2015 thì nền kinh tế nước này sẽ vào giai đoạn suy thoái nặng nề.

Cụ thể là ngay trong quý 4/2015 tăng trưởng kinh tế Nga sẽ giảm đi 13,8 điểm % so với kịch bản không có cú sốc (nghĩa là tăng trưởng quý 4/2015 là -17,04%  so với mức -3,76% khi không có cú sốc); năm 2016 là -7,1% do nhập khẩu và cầu trong nước giảm với các mức tương ứng là âm 20,4% và -19,6% trong quý 4/2015, -2,8% và -10,4%. Đồng Rúp sẽ mất giá khoảng 8% ngay trong quý 4/2015, 7% trong năm 2016.

Kich ban gia dau 40 USD/thung: Nga thiet hai nang hon My
Viễn cảnh nước Nga sẽ rất bi đát khi chịu tác động song hành của giá dầu giảm và đòn trừng phạt của Mỹ và phương Tây.

Các đòn trừng phạt Nga của Mỹ và phương Tây sẽ khiến tình trạng của Nga trở nên nghiêm trọng hơn khi hàng hóa sản xuất ra không xuất khẩu được, nhập khẩu hàng hóa cho tiêu dùng và sản xuất trong nước trở nên khó khăn và thậm chí là bị ngăn chặn khiến nền kinh tế và đời sống nhân dân trở lên khó khăn hơn khi tăng trưởng kinh tế suy giảm mạnh, ngân sách bị thâm hụt nặng, các khoản đầu tư trong và ngoài nước giảm mạnh, dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài nhiều khả năng sẽ tháo chạy khỏi thị trường Nga gây nên khó khăn cho thị trường tài chính nước này.

PV: - Khi thị trường dầu thô thế giới trải qua đợt giảm giá lần thứ nhất, giới lãnh đạo Nga đã coi đây là cơ hội để thoát khỏi sự phụ thuộc vào xuất khẩu dầu mỏ nói riêng và tài nguyên nói chung, thúc đẩy xuất khẩu các sản phẩm công nghệ cao và tinh chế, dựa trên nền tảng là hoạt động khoa học, kỹ thuật và những phát minh thiết kế-chế tạo của nước nhà.

Đối mặt với đợt giảm giá thứ hai lần này, liệu nước Nga có thể tiếp tục phát huy giải pháp này để đưa nước Nga tránh khỏi vết xe đổ từ thời Chiến tranh Lạnh, khi Mỹ thực hiện bao vây cấm vận Liên Xô, trong đó chủ yếu là đánh vào ngành xuất khẩu dầu mỏ của Liên Xô?

TS Lương Văn Khôi: - Tôi tin vào tinh thần Nga, nước Nga đã trở lại hùng mạnh dưới thời của Tổng thống Vladimir Putin. Tuy nhiên, hiện Nga đang ở giai đoạn rất khó khăn và bối cảnh thế giới hiện nay khác xa so với trước đây. Thời Liên Xô còn có Hội đồng Tương trợ Kinh tế (SEV) đẩy mạnh quan hệ hợp tác kinh tế bằng cách phối hợp giữa các nước theo xã hội chủ nghĩa, trong đó phân công sản xuất theo hướng chuyên ngành trong phạm vi các nước xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh mua bán và trao đổi hàng hóa, phát triển công nghiệp, nông nghiệp, giao thông vận tải và hợp tác khoa học kỹ thuật.

Hiện nay, nước Nga đang bị Mỹ và phương Tây – những nước có nền khoa học phát triển tiên tiến áp đặt các đòn trừng phạt. Đặc biệt là hiện Nga đang nhập khẩu từ phương Tây nhiều máy móc thiết bị, linh kiện phục vụ cho việc sản xuất ra những sản phẩm công nghệ cao trong nước để xuất khẩu và còn cần nhiều năm nữa nước Nga mới có thể tự sản xuất được những mặt hàng này cũng như cần nhiều sự trợ giúp từ Chính phủ trong khi ngân sách nhà nước của Nga đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi giá dầu giảm.

Như vậy có thể thấy nhiều khả năng Nga sẽ chịu nhượng bộ trước Mỹ và phương Tây, song có thể thấy rằng vai trò của Nga trong vấn đề Iran về thỏa thuận hạt nhân là rất lớn, cũng như khả năng Nga liên kết quân sự với các nước khác theo hướng không có lợi cho Mỹ và phương Tây nên nước Mỹ và phương Tây cũng phải cân nhắc mà có những bước nhượng bộ trước Nga.

Thứ Tư, 12/08/2015 06:39

Sự Kiện