EVN mua điện rẻ, bán cao: Do nhập điện Trung Quốc?

(Doanh nghiệp) - EVN bán 1.622 đồng/kWh điện cho thấy chi phí cho khâu truyền tải và phân phối cao quá cao, dẫn tới giá thành bán ra bị đẩy lên cao như vậy.

Tóm lại, EVN phải công khai minh bạch mọi số liệu mua-bán. Giá điện phải được Thủ tướng quyết định dựa trên tính toán chi phí hợp lý. Cần phải hiểu rằng, EVN là tập đoàn kinh tế độc quyền cung cấp điện nhưng phải hoạt động theo mục đích phục vụ nền kinh tế và người dân nói chung chứ không hoạt động vì lợi ích của riêng một doanh nghiệp hay một cá nhân nào.

Mấu chốt của vấn đề ở chỗ, EVN là độc quyền nhưng không được phép tối đa hóa lợi nhuận của EVN mà phải tối đa hóa lợi nhuận của xã hội. Vì vậy, mức giá được quyết định trên cơ sở đảm bảo xã hội và nền kinh tế phải được lợi nhiều nhất. Nếu mọi chi phí không minh bạch, mức giá trung bình được tính toán dựa trên lợi ích của EVN thì nguy cơ có thể sẽ gây tổn thương cho toàn nền kinh tế.

Siêu lợi nhuận

Nguồn điện cung cấp chủ yếu hiện nay vẫn phải phụ thuộc vào thủy điện trong nước. Trong khi, thủy điện tư nhân trong nước tự đầu tư, xây dựng cơ sở hạ tầng cũng chỉ bán với giá giao động chỉ khoảng 800 – 900 đồng/kWh. Những thủy điện do nhà nước đầu tư mức giá còn phải thấp hơn nhiều.

Giảm chi phí đầu vào là yếu tố quyết định giúp giảm giá thành bán điện

Vậy, giá trung bình mua vào là cao hay thấp, có hợp lý không? Theo ông Trần Văn Ngãi nhận định, EVN là tập đoàn là nước, lại độc quyền mua – bán điện. Trong điều kiện quá thiếu, buộc phải nhập điện từ TQ với giá cao và phải bán giá cao người dùng cũng có thể chấp nhận nhưng với điều kiện EVN phải công khai, minh bạch.

Nếu thông tin không rõ ràng, dư luận hoàn toàn có cơ sở để nghi ngờ EVN đã hạch toán hết cả giá mua xe, xây biệt thự vào giá thành, nhất là khi EVN đã từng bị Thanh tra Chính phủ chỉ ra những bất cập trong quản lý, điều hành.

Ông Ngãi nhấn mạnh, EVN phải minh bạch, hiện nay dư luận đang rất nghi ngại EVN mang tiền đầu tư, kinh doanh đủ thứ và rồi tăng giá lấy nguồn bù lỗ.

Bởi lẽ, trước nay EVN luôn kêu ca kinh doanh lỗ và xin điều chỉnh giá nhưng lại chưa bao giờ công bố số lỗ trên một kWh cụ thể là bao nhiêu? Và vì sao lỗ?

Vậy EVN có thực sự lỗ không? Vị chuyên gia tính toán, nếu theo mức giá mua điện bình quân của EVN từ các đơn vị phát điện trực tiếp tham gia thị trường điện trong 3 năm qua do Bộ Công thương công bố là 1.087,3 đồng/kWh. Trong đó, giá phát điện trung bình tương ứng mức giá thành khâu phát điện thương phẩm là 1.135,57đồng/kWh. Giá thành khâu truyền tải điện là 79,8 đồng/kWh. Với khâu phân phối bán lẻ điện, giá thành là 251,97 đồng/kWh. Khâu cuối cùng là phụ trợ, quản lý tương ứng mức giá thành 6,47 đồng/kWh. Như vậy, tương ứng giá bán điện thương phẩm bình quân là 1.499,82 đồng/kWh. Hiện nay, giá bán lẻ bình quân của Việt Nam vào khoảng 1.622 đồng/kWh. Tức là mức giá này đã đảm bảo cho EVN có mức lãi tối thiểu hơn 100 đồng/1kWh là mức lãi hoàn toàn có thể chấp nhận được với điều kiện đây là mức lãi cố định không nhân theo bậc lũy tiến.

 Trong khi đó, EVN hiện đang áp dụng mức tính giá điện theo bậc lũy tiến, với bậc 1 là 1.484 đồng/kWh tăng tối đa tới bậc 6 là 2.587 đồng/kWh. Tức là mức lãi 100 đồng cũng được lũy tiến theo từng bậc, như vậy số lãi tối đa cao hơn rất nhiều. Rõ ràng đây là nghịch lý và dựa trên thuyết kinh tế đây được xem là hiện tượng lạ trong điều hành.

Như vậy, khi khách hàng sử dụng càng nhiều thì càng phải đóng nhiều tiền, nghĩa là lợi nhuận, lãi suất cũng theo đó tăng cao. Đồng nghĩa với việc EVN đang hưởng siêu lợi nhuận từ cách tính giá bình quân và bán điện theo bậc lũy tiến như vậy. Vậy, tiền lợi nhuận này được tính toán, sử dụng thế nào? Hiện nay vẫn còn là ẩn số.

Hơn nữa, vị chuyên gia cho biết nguồn thư từ mức lợi nhuận này về nguyên tắc phải được tái đầu tư, mở rộng cơ sở hạ tầng chứ không phải lấy lãi để chia nhau. Thế nhưng, thực tế thì sao, đầu tư, xây dựng cơ sở hạ tầng đều do nhà nước đầu tư cũng là của người dân bỏ tiền ra làm. Chi phí quản lý, chi trả lương cho cán bộ, công nhân viên cũng là tiền từ ngân sách chi trả. Trong khi đó, EVN lại mang tiền đầu tư ngoài ngành, gây thua lỗ là hoàn toàn không thể chấp nhận được. Chính phủ cần phải kiểm soát chặt chẽ tình trạng này. EVN cần phải làm đúng chức năng quản lý của mình.

Thứ Sáu, 28/08/2015 09:27

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện