Chống dịch, tập đoàn kinh tế xin hỗ trợ là phản cảm

(Doanh nghiệp) - Nhà nước đang dốc sức hỗ trợ toàn quốc gia gồng mình chống dịch, mà còn phải đi hỗ trợ tập đoàn nhà nước có lẽ là điều hơi phản cảm.

Tập đoàn nhà nước hãy ngừng than vãn

Ảnh hưởng của dịch Covid-19, gây thiệt hại nặng nề cho toàn bộ nền kinh tế. Trong số đó, có cả các doanh nhiệp khu vực tư nhân và cả các doanh nghiệp, tập đoàn, tổng công ty trực thuộc Nhà nước. Nhìn nhận vấn đề này, TS Nguyễn Đình Cung (nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc) cho rằng, dịch bệnh rất công bằng trong việc gây tác động, vì thế, bên cạnh nhiều doanh nhiệp vẫn lặng tiếng thì một số tập đoàn kinh tế nhà nước lại đi xin tiền hỗ trợ là điều rất không nên.

Chong dich, tap doan kinh te xin ho tro la phan cam
TS Nguyễn Đình Cung - nguyên Viện trưởng Viện kinh tế Trung ương. Ảnh: Tinnhanhchungkhoan

Ông phân tích, dịch bệnh đã khiến không chỉ có doanh nghiệp nhà nước mà doanh nghiệp tư nhân; doanh nghiệp trong nước cũng như doanh nghiệp ở nước ngoài… đều bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19. Dịch bệnh không phân biệt thành phần kinh tế, quốc gia, dân tộc, nó rất bình đẳng trong việc gây tác động.

Ngoại trừ một số doanh nghiệp trong lĩnh vực y tế, công nghệ thông tin… có thể chịu ảnh hưởng xấu thấp hơn, thì một số ngành đang phải hứng chịu tác động trực tiếp, rất mạnh và ngay lập tức, điển hình là lĩnh vực dịch vụ, bao gồm cả vận chuyển hàng không.

Vì thế mà hồi đầu tháng 4, bảy tập đoàn, tổng công ty nhà nước đã báo lỗ hơn 3.700 tỷ đồng, trong đó, Vietnam Airlines thiệt hại nặng nhất, với số lỗ hơn 2.000 tỷ đồng, cần nhà nước hỗ trợ 12.000 tỷ, vì đã cạn kiệt 3.500 tỷ đồng dự trữ.

Hay như 6 tập đoàn lớn là: Tập đoàn Dầu khí quốc gia; Xăng dầu Việt Nam; Hoá chất Việt Nam; Tổng công ty Cảng hàng không; Hàng hải Việt Nam; Đường sắt Việt Nam; Lương thực miền Nam; Cà phê Việt Nam... cùng dự kiến thua lỗ nặng, không cân đối được thu chi.

Nói về những trường hợp này, ông Cung cho rằng ngoài Vietnam Airlines  VNA, VietJet Air VJA hay Bamboo Airways cũng bị đều ảnh hưởng nghiêm trọng. Nhưng VNA có thể đang chịu ảnh hưởng nặng, khó khắc phục hơn hai doanh nghiệp còn lại, vì công ty này chỉ kinh doanh duy nhất dịch vụ vận chuyển hàng không. VJA, BBA là những đơn vị kinh doanh đa ngành. Một số ngành khác của họ có thể chịu tác động ít hơn, cho nên sức chống chịu của VJA hay BBA có lẽ sẽ tốt hơn VNA.

Tuy nhiên, điều ông mong muốn là các tập đoàn này đừng than vãn và đi xin tiền nhà nước.

"Lúc này, nhà nước đang dốc sức hỗ trợ toàn quốc gia gồng mình chống dịch, mà còn phải đi hỗ trợ tập đoàn nhà nước thì có lẽ sẽ là điều hơi phản cảm", TS Nguyễn Đình Cung thẳng thắn.

Theo ông Cung, dịch bệnh tuy gây ra nhiều khó khăn, nhưng cũng là cơ hội để các tập đoàn kinh tế nhà nước chủ động bứt phá. Thay vì xin tiền, các tập đoàn này nên xin cơ chế phù hợp, làm sao để doanh nghiệp năng động, linh hoạt, sáng tạo hơn, từ đó có thể khai thác có hiệu quả khối tài sản lớn và biến nó thành sức mạnh dân tộc, làm được như thế mới là điều đáng làm!

Nhìn sang khu vực tư nhân, ông Cung cho biết các doanh nghiệp tư nhân thường là doanh nghiệp vừa và nhỏ, có khả năng linh hoạt tốt, nhưng sức chống chịu lại rất yếu. Về mặt tài chính, họ không có dự trữ. Khi xảy ra dịch bệnh, nhiều công ty không còn dòng tiền, không có thu nhập. Vì bị lệ thuộc, chứ chưa đứng được ở vị trí chi phối thị trường, nên khi một mắt xích nào đó trong chuỗi cung ứng bị đứt gãy, thì ngay lập tức, họ chịu tác động mạnh.

Người lao động nước ta chủ yếu làm việc trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Nhiều lao động chính thức hoặc phi chính thức sống theo kiểu: "Tay làm hàm nhai, tay quai miệng trễ". Vì thế, khi mất việc, họ sẽ mất luôn kế sinh nhai. Từ đó, gây ảnh hưởng rất lớn đến nền kinh tế.

Đây mới là khu vực nhận được sự đồng cảm nhiều hơn từ nguyên Viện trưởng Viện kinh tế Trung ương.

Hỗ trợ thế nào cho đúng?

Nói về chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp, TS Nguyễn Đình Cung cho biết, về mặt chính sách thì đã đủ nhưng vấn đề ông băn khoăn là quy mô.

"Chẳng hạn, việc giãn, hoãn thuế mấy tháng, theo tôi là chưa đủ và có lẽ phải kéo dài thêm. Tôi cũng mong, trong chính sách của Chính phủ sẽ có hai chữ miễn, giảm nhiều hơn là giãn, hoãn.

Ví dụ chi phí công đoàn thì theo tôi, không nên giãn, hoãn mà nên miễn hoàn toàn cho doanh nghiệp trong vòng 3 năm. Nếu sau đó có thu, thì cũng nên giảm xuống 1% thay vì con số 2% như hiện tại", ông Cung nêu ví dụ.

Ngoài ra, cũng theo vị TS, nếu đầu tư công hướng vào các công trình trọng tâm, trọng điểm, có tính lan tỏa như đã quyết định, thì sẽ đem lại hiệu quả rất lớn trong việc kích thích nền kinh tế. Ví dụ như dự án sân bay Long Thành, đường bộ cao tốc Bắc – Nam là các dự án đã quyết rồi thì nên làm nhanh.

Theo ông Cung, đầu tư công đúng hướng không chỉ giải quyết vấn đề trước mắt mà còn giải quyết các vấn đề căn bản trong lâu dài của nền kinh tế. Chẳng hạn, khi du lịch, giao thương phát triển, các hãng hàng không mở ra ngày một nhiều, nhưng hạ tầng ách tắc thì cũng không thể phát triển mạnh mẽ được!

Bên cạnh đó, sự hỗ trợ đúng, nhanh, kịp thời rất quan trọng. Chính sách đã có, đã đủ nhưng việc thực thi phải tốt. Nếu bắt doanh nghiệp xin 5-7 con dấu chứng nhận thiệt hại mới hỗ trợ, thì sẽ rất mất thời gian!

"Những ai có hành động hạch sách doanh nghiệp lúc này, cần phải loại bỏ luôn khỏi hệ thống. Nhân dịp này, khi toàn xã hội đang gồng mình chống dịch, với mong muốn kinh tế sớm phục hồi, mà họ còn không chịu thay đổi, thì khó có hy vọng, trong điều kiện bình thường họ có thể thay đổi", ông Cung nhấn mạnh.

Nhìn nhận chung về chính sách điều hành, TS Nguyễn Đình Cung cho rằng về mặt tri thức, kinh nghiệm, nước ta đều có đủ và không thua kém bất cứ nước nào. Vì thế, ông cũng tin tưởng Việt Nam đủ bản lĩnh để đưa ra chiến lược kinh tế phù hợp của riêng mình.

(Lược theo Tri thức trẻ)

Thứ Ba, 28/04/2020 13:29

Sự Kiện