Bộ GTVT muốn mua lại ACV: Có gì khó hiểu không?

(Doanh nghiệp) - Bộ GTVT giải thích mua lại ACV để bảo đảm an ninh quốc phòng, lý do này chưa thuyết phục.

TS Bùi Ngọc Sơn (Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính trị thế giới) băn khoăn về mục đích mua lại toàn bộ Tổng công ty Cảng Hàng không Việt Nam (ACV) sau khi đã bán cổ phần hóa cho tư nhân vì muốn đảm bảo cao nhất về an ninh quốc phòng.

Bo GTVT muon mua lai ACV: Co gi kho hieu khong?
Bộ GTVT đề xuất mua lại ACV. Ảnh: vietnamfinance

Ông Sơn đặt câu hỏi: "ACV không thuộc đối tượng cổ phần hóa nhưng đã được cổ phần hóa vì sao? Tại sao sau khi cổ phần hóa xong rồi vấn đề an ninh quốc phòng mới được đặt ra? Có vấn đề gì khúc mắc, khó hiểu ở đây không?".

Đặt ra hàng loạt những câu hỏi như vậy, ông Sơn cho rằng, vấn đề an ninh quốc phòng luôn phải được quan tâm, đặt ra hàng đầu, không thể khi bán rồi mới nhận ra. Hơn nữa, khi đã bán đi rồi việc mua về sẽ rất phức tạp.

"Cứ bán đi rồi nhà nước lại đổ tiền mua về và có thể tiền ngân sách bị thất thoát vào túi một số người. Điều này rất khó hiểu", ông Sơn nêu quan điểm.

GS.TS Đặng Đình Đào - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Phát triển, ĐH KTQD Hà Nội thì so sánh với câu chuyện mua - bán lại cảng Quy Nhơn.

Vị GS cho biết, việc bán đi, mua lại là hoạt động kinh tế rất bình thường nhưng quá trình mua - bán, xác định giá cả thế nào lại là câu chuyện rất phức tạp.

"Quan trọng nhất là xác định được giá cả, tránh tình trạng khi nhà nước bán đi thì rẻ, mua về lại đắt.

Chuyện này đã xảy ra rất nhiều trên thực tế rồi, vì thế phải tính toán chặt chẽ", GS Đặng Đình Đào nói rõ.

Vấn đề tiếp theo, vị GS đặt ra là khi đặt vấn đề mua lại toàn bộ cổ phần của ACV, Bộ GTVT đã có phương án quản lý, khai thác hoạt động với doanh nghiệp này như thế nào?

"Chúng ta không muốn nghe tiếp câu chuyện DNNN làm ăn chỉ thấy thua lỗ hay cứ tiền nhà nước rót vào rồi lại chạy trước, chảy sau, chảy vào túi doanh nghiệp, sân sau của cán bộ, thua lỗ nhà nước chịu.

Vì thế, Bộ GTVT cần giải trình rõ mục đích, ý đồ khi đặt vấn đề muốn mua lại ACV?

Có hay không Bộ GTVT muốn nắm ACV để đón đầu nguồn vốn đầu tư vào nhiều dự án lớn như: cảng hàng không lớn như Sân bay quốc tế Long Thành, dự án mở rộng sân bay Tân Sơn Nhất...?

Rồi sau khi mua về, đã đầu tư hàng loạt dự án lớn liệu có xảy ra tình trạng đổ lỗi do làm ăn thua lỗ lại xin cổ phần hóa lại hay không?

Tôi cho rằng phải xem xét rất thận trọng, không để cổ phần hóa bị lợi dụng bởi nhóm lợi ích", vị chuyên gia nói rõ.

Một vấn đề nữa GS Đặng Đình Đào nhắc tới là, ACV chính thức hoạt động theo mô hình cổ phần hóa từ năm 2016, trong đó nhà nước nắm giữ 95,4% cổ phần, và 4,6% cổ phần được bán cho tư nhân.

Đáng nói, trong suốt thời gian hoạt động theo mô hình cổ phần hóa nhưng ACV vẫn liên tục có những đề xuất xin tiền ngân sách để sửa chữa, nâng cấp các đường bay do công ty quản lý.

Hoàn thiện hệ thống hạ tầng là yếu tố giúp làm tăng giá trị cổ phần của ACV. Như vậy, trong bối cảnh hiện nay, việc mua lại cổ phần của ACV đòi hỏi bài toán rất minh bạch, rõ ràng.

"Nếu mua lại thì phải tính rõ những giá trị nhà nước đã đầu tư vào doanh nghiệp kể từ sau khi thực hiện cổ phần hóa. Không có chuyện cái gì nhà nước cũng đầu tư nhưng lợi ích lại hướng vào túi tư nhân được", GS Đặng Đình Đào lưu ý.

Nhìn chung, vị GS cho rằng lĩnh vực hàng không là lĩnh vực trọng yếu, liên quan trực tiếp tới vấn đề an ninh quốc phòng, do đó, chỉ cho phép cổ phần hóa những khu vực không liên quan tới an ninh, an toàn bay.

Theo GS Đào, để xảy ra tình trạng bán cổ phần DNNN rồi lại xin mua lại là do phương án cổ phần hóa ngay từ đầu đã không được tính toán hết. Đây là thiếu sót lớn.

"Những người tham gia vào đề án cổ phần hóa của ACV cũng phải có trách nhiệm giải trình và chịu trách nhiệm về việc này.

Do đó, tôi đề nghị các cơ quan thanh, kiểm tra phải vào cuộc thanh tra toàn diện quá trình thực hiện cổ phần hóa tại doanh nghiệp này. Trên cơ sở đó sẽ xác định được việc định giá giá trị doanh nghiệp, giá cổ phiếu tại thời điểm bán là đắt hay rẻ, nhà nước có phải chịu thiệt hay không? Từ đó, việc xem xét trách nhiệm cũng đơn giản, thuận lợi hơn", GS Đào đề xuất.

Bộ GTVT muốn mua lại ACV: Những điểm khó hiểu

Vị chuyên gia cũng cho rằng, không thể mua lại cổ phần ACV theo giá thị trường hiện tại khi quy trình thực hiện cổ phần hóa chưa được làm rõ. Ông lo ngại, nếu vội vàng mua lại với giá thị trường nhưng nếu quá trình thực hiện cổ phần có gì không minh bạch thì nguy cơ nhà nước bán rẻ, mua đắt, gây thiệt cho ngân sách là rất lớn.

"Nhìn từ việc mua lại cảng Quy Nhơn, ACV cũng phải thực hiện theo quy trình này.

Cảng Quy Nhơn các cơ quan thanh tra, điều tra đã vào cuộc, đã làm rõ việc bán cảng thời điểm đó với giá quá rẻ, vì thế, nhà nước không thể mua về với giá đắt hơn.

Chỉ cần làm rõ trắng đen quá trình mua bán sẽ xác định được giá bán và giá mua lại.

Trong trường hợp phát hiện quá trình thực hiện cổ phần hóa có sai phạm, có cấu kết để bán rẻ tài sản nhà nước thì phải thu hồi lại cổ phần nhà nước đồng thời phải xử lý nghiêm trách nhiệm những người có sai phạm", GS Đặng Đình Đào nói rõ.

Lam Nguyễn

Thứ Năm, 05/09/2019 13:36

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện