Bộ Tài chính: Cty khai thác vàng không lỗ, phải tăng thuế

(Kinh tế) - Không khuyến khích khai thác vàng đi bán ở nước ngoài nên đồng ý là tăng 15-22%. Đối với bauxite, đề nghị tăng bằng sắt và đồng. Việc quản lý tài nguyên khoáng sản ở địa phương còn lỏng nên tăng thuế suất là đúng.

Nhiều ý kiến khác nhau đã đưa ra tại phiên họp sáng 21/8 cho ý kiến về Nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 928/2010/UBTVQH10 về việc ban hành biểu mức thuế suất thuế tài nguyên.

Tăng thuế vàng vẫn lãi

Theo tờ trình của Chính phủ, các loại tài nguyên điều chỉnh mức thuế suất bao gồm: sắt tăng từ 10% lên 13%; titan tăng từ 11% lên 16%; vàng tăng từ 15% lên 22%; vonfram, Antimoan tăng từ 10% lên 18%; đồng tăng từ 10% lên 15%; niken tăng từ 10% lên 12%; đất làm gạch tăng từ 7% lên 10%; cát tăng từ 10% lên 11% (cho phù hợp với mức thuế suất của cát làm thủy tinh);

Thuế suất của đá, sỏi cũng được đề nghị tăng từ 6% lên 7% (cho phù hợp với mức thuế suất của đá nung vôi và sản xuất xi măng); của apatit tăng từ 3% lên 5%; than tăng từ 5-7% lên tương ứng là 7-9%.

Đối với nước thiên nhiên dùng cho mục đích khác (ngoài mục đích dùng cho sản xuất nước sạch) Chính phủ đề nghị thuế suất 3% nếu sử dụng nước mặt và 5% nếu sử dụng nước dưới đất. Đối với nước thiên nhiên dùng cho sản xuất thủy điện, tăng từ 2% lên 4%.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Hoàng Anh Tuấn tính toán, nếu mức thuế suất dự tính như điều chỉnh thì số thu thuế tài nguyên tăng lên khoảng 2.279 tỷ đồng (với giả thiết số thu thuế của các loại tài nguyên khác không thay đổi).

Báo cáo thẩm tra do Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Phùng Quốc Hiển trình bày thể hiện khá nhiều quan điểm khác nhau ngay chính tại cơ quan này.

Thuế suất tài nguyên vàng được nhiều đại biểu chú ý
Thuế suất tài nguyên vàng được nhiều đại biểu chú ý

Với tài nguyên sắt, đa số ý kiến đề nghị xem xét nâng thuế suất lên 15%, nhưng một số ý kiến khác đồng ý 13%, có ý kiến đề nghị giữ nguyên mức thuế suất hiện hành 10%.

Với vàng, hiện Luật Thuế tài nguyên quy định khung thuế suất đối với vàng từ 9-25%. Mức thuế suất hiện hành là 15%. Chính phủ muốn nâng lên 22%.

Cơ quan thẩm tra cũng có nhiều loại ý kiến, một là giữ nguyên 15%, loại khác tán thành với đề xuất của Chính phủ, và cũng có ý kiến đề nghị nâng thuế suất đối với vàng lên mức trần của khung hiện hành là 25%.

"Ý kiến cá nhân tôi thì thuế suất vàng cũng cần nâng lên nhưng 22% thì sốc quá, nên là 17 - 18% thôi", ông Hiển phát biểu.

Tuy nhiên, ông Đỗ Hoàng Anh Tuấn, Thứ trưởng Bộ Tài chính cho rằng, Bộ đã làm việc với hai dự án ở Đồng Sơn, Phước Sơn, lãi 20,7 tỷ.

"Nếu có thu như thế này thì chỉ giảm lãi chứ không lỗ. Chúng tôi đã đấu tranh với hai đơn vị trên thấy chuyển lỗ rất lớn. Khi khai thác vàng bán trong nước cao hơn thế giới, nhưng họ không bán trong nước mà bán quốc tế. Họ thuê một đơn vị không có chức năng giám định để giám định. Hiện số truy thu là 320 tỷ", ông Tuấn nói.

Bauxite đề nghị tăng bằng sắt và đồng

Theo Chủ nhiệm Ủy ban tư pháp của QH Nguyễn Văn Hiện: "Việt Nam nghèo có gì thì mang đi bán, còn các nước thì không như thế. Nhật Bản, Hàn Quốc, nhiều nước nghèo người ta đang giữ tài nguyên như thế nào, chắc chúng ta đều biết.

Hôm qua, chúng ta đã chất vấn bộ trưởng TNMT về khoáng sản thì thấy, quản lý rất lỏng, tầm nhìn vĩ mô rất hạn chế. Từ quản lý yếu kém như vậy nên khai thác khoáng sản bừa bãi, nhìn từ lợi ích địa phương huyện, xã, tỉnh. Do đó, cần phải có cái nhìn vĩ mô về cái này. Chúng ta bán thô là chính.

Lúc chúng ta chưa cần thì bán đi, sau này cần phải đi mua. Nên tôi đồng tình với quan điểm của CP, hạn chế khai thác. Chúng ta phải đầu tư phát triển theo cái khác, chứ không phải là nhà nghèo có gì thì bán hết đi.

Anh nào làm nhiệm kỳ này, có gì cứ bán tất. Nên cần phải tăng quản lý vĩ mô. Tăng thuế theo lộ trình phù hợp. Theo đề xuất của Chính phủ là hoàn toàn hợp lý. Đồng chí Bộ Tài chính cũng đã nói rồi trong ngưỡng cho phép và đàm phán", ông Hiện nói.

Ông Hiện cho rằng không khuyến khích khai thác vàng đi bán ở nước ngoài nên đồng ý là tăng 15- 22%. "Có ý kiến đề nghị tăng 25%. Nên tăng ở mức cao", ông Hiện nêu ý kiến.

"Tôi đề nghị Bộ Tài chính nhìn ở mức vĩ mô, lợi ích quốc gia, chứ đừng nhìn về lợi ích địa phương. Chứ vì lợi ích địa phương như anh nào cũng muốn có sân bay, bến cảng là không ổn. Đối với bauxite, đề nghị tăng bằng sắt và đồng, đây là vấn đề nhân dân quan tâm, cũng phải cân nhắc kỹ lưỡng", ông Hiện kiến nghị.

Phó chủ tịch QH Huỳnh Ngọc Sơn, qua nghe các kiến nghị và giám sát thực tế cũng bày tỏ sự băn khoăn. "Trước mắt có thể dừng chưa điều chỉnh, chờ vĩ mô ổn định đã, đang tái cơ cấu nền kinh tế mà cứ cái tăng cái giảm", ông Sơn phát biểu.

Sau đề nghị của Phó chủ tịch Uông Chu Lưu về làm rõ ảnh hưởng của sự điều chỉnh đối với các doanh nghiệp khai khoáng, Thứ trưởng Đỗ Hoàng Anh Tuấn khẳng định Bộ này đã tính toán và thấy hợp lý. Đặc biệt là so với nhiều nước thì mức thuế của Việt Nam vẫn thấp hơn.

Nhấn mạnh đây là vấn đề hệ trọng, nhưng ý kiến cơ quan trình và cơ quan thẩm tra còn rất khác nhau, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nói: “tôi cũng đang trung lập, chưa biết bỏ phiếu thế nào”.

"Ta không khuyến khích xuất khẩu tài nguyên thô, nhưng cũng phải bảo đảm nhất quán chủ trương với doanh nghiệp và thông lệ quốc tế, đừng sốt ruột với 3, 4 ngàn tỷ tăng thêm, đừng có làm động tâm lý quá lúc này", Chủ tịch lưu ý.

Tuy nhiên chủ tịch QH cũng cân nhắc, tổng số tiền tăng lên được khoảng 2 nghìn tỷ, tác động lớn. Tài nguyên khoáng sản chúng ta không khuyến khích khai thác và xuất khẩu thô. Việc khai thác cần phải được quy hoạch, kế hoạch rất chặt chẽ, cho nên hoạt động này khâu quan trọng nhất là cấp giấp phép.

Ông đề nghị hai cơ quan tiếp thu ý kiến tại phiên thảo luận chuẩn bị thêm để đến phiên họp sau lại trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Bích Ngọc

Thứ Tư, 21/08/2013 20:03

Sự Kiện