Biển Đông: Sau giàn khoan, Trung Quốc chơi trò ''Tàu khảo cổ'

(Khoa học) - Trung Quốc đóng một con tàu lớn chỉ với nhiệm vụ là khảo cổ, và yêu cầu trong thiết kế là nó phải hoạt động được ở Nam Hải (tức Biển Đông)

LTS: Chuyên gia hàng hải, kỹ sư đóng tàu Đỗ Thái Bình (Hội Khoa học biển TP. Hồ Chí Minh đã có bài viết cụ thể về con tàu Trung Quốc Khảo Cổ 01 và những sứ mệnh thâm hiểm mà chính quyền Bắc Kinh giao cho nó đảm trách.

Trung Quốc Khảo Cổ 01

Từ lâu, Trung Quốc đã đầu tư khá lớn cho công tác nghiên cứu dân tộc học, khảo cổ học… để làm nền tảng cho công cuộc tiến ra đại dương, thực hiện “giấc mơ Trung Hoa”.

Trước hết, để tuyên truyền vào đầu người dân của họ về một bức tranh rằng họ có lịch sử hàng hải lâu đời, cũng là một "quốc gia biển", Bắc Kinh đã đầu tư xây một hệ thống bảo tàng dày đặc về hàng hải. Từ bảo tàng Trịnh Hòa trên đỉnh núi huyện Tấn Ninh (Côn Minh, Vân Nam) tới những bảo tàng tại Nam Kinh, Tuyền Châu, Ma Cao…

Những bảo tàng này chứa hàng nghìn hiện vật khai quật được nhằm chứng minh Trung Quốc cũng là “dân biển", cũng đã đặt chân tới nhiều vùng xa xôi trên thế giới, để biện minh cho cái lý do mà vì sao nhiều vùng biển, nhiều quần đảo là chủ quyền của mình.

Tàu Trung Quốc đóng dành riêng cho khảo cổ để tìm bằng chứng tranh cướp chủ quyền với láng giềng
Tàu Trung Quốc đóng dành riêng cho khảo cổ để tìm bằng chứng tranh cướp chủ quyền với láng giềng

Có dịp tới Thượng Hải, đi về phía khu trường Jiaoda mới (Đại học Giao thông Thượng Hải), bạn sẽ phải ngạc nhiên về quy mô cái Bảo tàng Hàng hải mới xây một hai năm nay. Nhưng sắp tới,bảo tàng Hàng hải tại Thiên Tân còn to hơn nhiều, do kiến trúc sư người Úc vẽ.

Bảo tàng chỉ là một trong những thứ chơi trội của Trung Quốc. Kể đến thứ hai phải là tàu chuyên dụng cho khảo cổ.

Có lẽ ít có quốc gia  nào có loại tàu chuyên làm công tác khảo cổ vì công việc này dùng nhiều công cụ khác nhau, việc làm một con tàu chuyên dùng sẽ vừa thừa vừa thiếu. Thế mà Trung Quốc có con tàu chuyên làm việc này.

Con tàu đầu tiên với tên  “Zhongguo Kaogu 01 中国考古” tức là tàu “Trung Quốc Khảo cổ 01" đang nằm tại Ma cau ,chuẩn bị hành trình xuông quần đảo Trường Sa như nhiệm vụ thư thiết kế ban đầu của con tàu đã ghi rõ!

Đó là tàu khảo cổ Trung Quốc đầu tiên do Viện Thiết kế 701 với Viện trưởng tên là Zuo Wenkeng (左文铿 Tả văn Khanh) của Tập đoàn đóng tàu CSIC thiết kế và đóng tại Xưởng Đông Phong với giám đốc tên là Gou yuanjun (苟元君Cẩu Nguyên Quân – cẩu đây là cẩu thả chứ không phải là chó) tại Trùng Khánh với tổng giá trị con tàu là 60 triệu USD.

Tàu Trung Quốc Khảo Cổ 01
Tàu Trung Quốc Khảo Cổ 01

Ngày 24/10/2012 Xưởng Đông Phong ký kết hợp đồng đóng tàu với Cục Quốc gia Quản lý Di sản Văn hóa. Ngày 11/04/2013, tàu bắt đầu làm lễ đặt ky.

Tàu có chiều dài tổng cộng 56 mét, rộng 10,8 mét, chiều cao mạn 4,8 mét, mớn nước 2,6 mét, lượng chiếm nước 900 tấn, chịu sóng gió cấp 8, đi biển 30 ngày với hai kho thực phẩm và nước uống. Thiết bị đẩy tàu là động cơ diesel-điện chữ Z.

Tham vọng và âm mưu của Trung Quốc với tàu khảo cổ

Được hạ thủy ngày 24/01/2014 và vùng hoạt động được ghi rõ trong nhiệm vụ thư thiết kế là vùng ven bờ và hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, nhất là Trường Sa!

Vì là tàu nhỏ, mớn nước thấp , lại mang nhiều thiết bị nên người ta cố gắng hạ thấp trọng tâm tàu, nhưng như thế tàu lại dễ lắc trên sóng. Bởi vậy để chống lắc cho tàu, với một số lượng đông đảo các khoa học gia làm việc và sống trong 20 căn phòng khép kín đủ tiện nghi kể cả tắm nóng lạnh, tàu sử dụng két chống lắc ở hai bên mạn.

Tốc độ tối đa là 12 hải lý/giờ và tầm hoạt động độc lập là 30 ngày căn cứ theo thực phẩm còn theo nhiên liệu không được nói rõ nhưng chỉ thấy ghi đi được xa bờ 200 km và trở về trong thời gian 9 giờ chắc là dự tính từ các căn cứ đang được xây dựng quy mô tại Trường Sa như Gạc Ma chẳng hạn.

Tàu sơn trắng, đáy đỏ với chủ tàu là “Quốc gia Văn vật Cục” tức Cục Bảo tàng của Trung Quốc. Tàu trang nhiều thiết bị: địa vật lý, nhận dạng, định vị dưới nước, sonar, các thiết bị đo đạc, lặn dưới sâu, ghi hình ảnh, scuba, phòng thí nghiệm.

Tàu Trung Quốc Khảo Cổ 01 thử nghiệm trên sông Trường Giang
Tàu Trung Quốc Khảo Cổ 01 thử nghiệm trên sông Trường Giang

Trên boong tàu có đặt một tàu lặn mini dùng cho 6 người và buồng giám áp dùng hồi sức trong công tác lặn. Một cẩu tay gấp chuyên dùng có thể nhấc các vật thu được từ dưới nước với sức cẩu 3 tấn.

Theo kế hoạch, từ tháng Giêng năm 2014 tới tháng Năm nó di chuyển dần từ Trùng Khánh theo sông  Trường Giang tới Nam Kinh, Thượng Hải, Thanh Đảo, Macau và rồi tiến xuống Trường Sa.

Trên thực tế, đó là giai đoạn thử tàu. Từ ngày 23/06 tới 25/06 nó di chuyển trên sông Trường Giang từ đoạn Wanzhou (万州 Vạn Châu) tới Yunyang (云阳 Vân Dương) để tiến hành thử đường dài với sự giám sát của Đăng kiểm Chongqing (重庆 Trùng Khánh). Ngoài Xưởng đóng tàu,còn có mặt Viện Thiết kế, Viện Nghiên cứu Trường hàng Vũ Hán (武汉长航科研), Công ty Hán Cách Thượng Hải (上海汉格公司)... tổng cộng trên 60 người.

Sau tất cả các cuộc thử nghiệm, ngày 05/07, tàu sẽ rời Wanzhou về Nanjing (Nam Kinh) để nhận các thứ trang bị và dự kiến ngày 25/07 về tới cảng mẹ của nó là Qingdao (Thanh Đảo).

Như vậy,so với dự tính ban đầu, kế hoạch chạy tàu khảo cổ này đã bị chậm lại do phải thử tàu và hoàn chỉnh lại các khiếm khuyết.

Bằng chiêu trò khảo cổ và những xác tàu chìm phát hiện được, Trung Quốc đang thực hiện yêu sách chủ quyền trên Biển Đông, vi phạm nghiêm trọng quyền chủ quyền và quyền tài phán của chúng ta.

Logo đóng trên con tàu khảo cổ của Trung Quốc
Logo đóng trên con tàu khảo cổ của Trung Quốc

Có thể thấy con tàu này có nhiều thứ vừa thiếu vừa thừa. Để khám phá ban đầu thì nó quá thừa nhưng khi triển khai nó lại quá thiếu. Ví như khi khảo cứu tàu chìm Cù Lao Chàm, ta biết rằng người ta đã huy động một số tàu kéo, chuông lặn, buồng hồi áp... trong khi để sơ khảo bản đồ tàu chìm vùng Biển Đông, Michael từ Singapore chỉ huy động tàu nhỏ với sonar quét ngang và vài thiết bị là đủ.

Khảo cổ Việt Nam đã làm những gì?

Việc gương oai với con tàu dán nhãn khảo cổ, bên mạn có huy hiệu "China Cultural Heritage"- Di sản Văn hóa Trung Quốc bằng tiếng Trung-Anh muốn nói lên điều gì?

Biết rằng với một nền kinh tế yếu ớt sau chiến tranh, khoa khảo cổ dưới nước của chúng ta dù non yếu cũng đã có nhiều nỗ lực với 9 cuộc khảo cứu có sự tham gia của nước ngoài, với phát hiện bãi cọc Bạch Đằng, với việc thành lập phòng khảo cổ dưới nước vào đầu năm nay tại Viện Khảo cổ phố Phan Chu Trinh Hà Nội.

Nhưng liệu có thể làm hơn thế được không? Có một chuyện nhỏ sau đây: Cả vùng Sầm Sơn Thanh Hóa, ai cũng biết tới anh chàng cao lớn có tên là Nick từ Úc sang, hướng dẫn ngư dân đóng chiếc bè để thực hiện chuyến vượt Thái Bình Dương cách đây tròn 20 năm. Nghiên cứu cái bè tre tới từng chi tiết, anh lại chỉ huy ngư dân làm theo đúng bản vẽ sao cho bè đúng là cổ, không dùng một vật liệu nào của thế kỷ 20, tất cả từ tự nhiên như cha ông ta đã làm.

Với cái bè đó, thủy thủ Lương Viết Lợi của Sầm Sơn đã cùng 3 người nữa dưới sự chỉ huy của Tim Severin vượt biển sang tới gần Mỹ. Tháng Ba vừa qua, Tim tới Sài Gòn và báo Tuổi Trẻ đưa tin liên tục trong 5 số báo liên tiếp.

Bên trong của tàu khảo cổ
Bên trong của tàu khảo cổ

Nhiều bạn trẻ yêu du lịch rất quan tâm nhưng không hề thấy các nhà dân tộc học, khảo cổ học Việt Nam lên tiếng và có lẽ cũng chưa ai liên hệ với Nick hay Tim.

Trong khi đó Nick là một chuyên gia đầu bảng về tàu thuyền cổ và sau chuyến công tác tại Sầm Sơn anh có công trình khảo cứu về bè tre Sầm Sơn đăng trên tạp chí khoa học khảo cổ thế giới.

Và tạp chí này được trưng bày trang trọng trong Bảo tàng thuyền cổ Tuyền Châu tỉnh Phúc Kiến Trung Quốc vì Nick là một cộng tác viên hàng đầu với họ!

Kỳ I: Sự thật về giàn khoan 981 TQ nhận "hoàn toàn tự làm"

Kỳ II: Con đường thực hiện giấc mơ Trung Hoa về năng lượng

Kỳ III: Giàn khoan 982 và nơi sản xuất tham vọng biển Trung Quốc

Đỗ Thái Bình

Thứ Sáu, 04/07/2014 07:31

Sự Kiện