Khớp nối đường ống bauxite Tân Rai lão hóa: Khó tin

(Liên hiệp hội) - Nếu "lão hóa" thì phải nhiều nơi, sao chỉ ở chỗ khớp nối có hai ống lồng vào nhau, đặc biệt với một công trình mới khai thác, thật khó tin.

Chính vì thế, mà ban đầu Chính phủ cũng mới chỉ cho phép thử nghiệm, làm quy mô nhỏ, nếu hiệu quả thì làm lớn dần, nhưng ở đây lại mong có lãi ngay, sản xuất ồ ạt, trong khi không có kinh nghiệm sản xuất.

Tất cả các sự cố xảy ra vừa qua đều là các trường hợp không đáng gặp sự cố.

Cho nên phải giảm bớt công suất, làm đến đâu sẽ đào tạo kỹ thuật đến đó, phải quan trắc, giám sát liên tục thiết bị, công nghệ, như vậy mới đúng là dự án thử nghiệm.

Việt Nam đang trả giá đắt cho công nghệ khai thác lạc hậu

PV:- Nhà máy Alumin cũng mới chỉ đưa vào khai thác năm 2012, sau 4 năm sử dụng, đã bị "lão hóa" khớp nối chúng ta phải nhìn nhận ra sao?

Về phía Công ty TNHH một thành viên nhôm Lâm Đồng, đơn vị quản lý dự án Tổ hợp bauxite-nhôm, đã nhiều lần lên tiếng hứa sẽ khắc phục, không để lặp lại các sự cố, nhưng đường ống hết vỡ rồi lại bục. Để tránh những sự cố trên, điều nên làm hiện nay là gì, phải quy trách nhiệm ra sao, thưa ông?

PGS.TS Nguyễn Đình Hòe: - Lời hứa thì vẫn chỉ là lời hứa, lời hứa của doanh nghiệp lại càng không có gì làm bằng chứng.

Chúng ta cứ theo Luật để xử lý, làm hỏng thì phải đền bù, phải chịu trách nhiệm, bỏ công sức ra giải quyết, khi quá nhiều sự cố thì phải đóng cửa nhà máy, xem xét lại toàn bộ.

Bây giờ, khi mới sản xuất sự cố còn nhỏ, sau này công suất lớn, gặp sự cố lớn hơn thì chẳng lẽ cũng xin lỗi người dân. Lúc đó có ai chấp nhận được lời xin lỗi nữa không?

Tôi cho rằng, chúng ta phải dạy con từ thưở còn thơ, nếu ngay từ đầu gặp sự cố thì phải xem xét lại dự án này, để xem có nên cho tiếp tục thử nghiệm nữa hay không.

Ở Việt Nam, người ta chỉ nói tốt, còn làm tốt hay không còn căn cứ vào công việc, những sự cố vừa qua là minh chứng rõ ràng nhất cho nhận định nhà máy khai thác bauxite Tân Rai tất cả các khâu quản lý đều không tốt.

Vỡ đường ống nước chứa xút bauxite Tân Rai

Phải quy trách nhiệm tất cả các cá nhân, tập thể cam kết về tính an toàn cũng như chất lượng khai thác dự án. Nhà nước đã tạo điều kiện cho thử nghiệm, tạo vốn liếng, nguồn tài nguyên, cam kết thực hiện, không làm được thì phải chịu trách nhiệm.

PV:- Nhiều chuyên gia đã chỉ ra rằng, nguyên nhân sâu xa của việc liên tiếp xảy ra sự cố tại các nhà máy khai thác bauxite là do hệ thống thiết bị, công nghệ sản xuất của Trung Quốc quá kém, gây đến hệ quả tiêu hao nước, than, kiềm cao hơn mức các nước có công nghệ tiên tiến.

Tiền bỏ ra  nhưng sản phẩm thu được rất thấp, bởi vậy giá thành rất cao, thiệt hại kinh tế còn lớn hơn gấp nhiều lần thiệt hại về môi trường. Ông có đồng tình với nhận định trên? Vì sao ạ?

PGS.TS Nguyễn Đình Hòe: - Trước đây, khi đặt vấn đề xây dựng nhà máy, các chuyên gia vẫn cho rằng nên lấy công nghệ của Pháp, Úc, nhưng vì đối tác đòi giá cao nên Việt Nam không lựa chọn.

Còn Trung Quốc bỏ thầu giá rẻ, sau này mới nâng giá lên, cuối cùng rơi vào tình trạng đội giá. Nó cũng giống như câu chuyện về tuyến đường sắt trên cao Cát Linh - Hà Đông.

Cái quan trọng là khi ký kết lựa chọn công nghệ, thiết bị chuyển sang, công nhân cử đi sang Trung Quốc học, xây nhà máy rồi, thì các nhà khoa học cũng như người dân mới biết thông tin để phản biện.

Cho nên, Việt Nam đang phải trả giá đắt cho công nghệ lạc hậu và việc đặt niềm tin vào khai thác, khi không có kinh nghiệm giám sát.

Để xử lý, theo tôi phải mời chuyên gia Pháp, Úc sang để làm giám đốc hoặc giám đốc kỹ thuật thì mới có thể tốt hơn. Chúng ta cứ xem các khách sạn lớn của Việt Nam xây dựng, nhưng toàn thuê TGĐ là người điều hành nước ngoài, như Vinperal Nha Trang, Metropol toàn người Pháp.

Bây giờ chỉ còn cách chữa cháy, phải thay thế dần dần công nghệ, hồ bùn ướt tiến tới thay bằng thải khô, đường ống kém thì phải thay chất lượng tốt hơn.

Bởi ngay từ đầu công nghệ Trung Quốc là công nghệ vô cùng lạc hậu, vì họ chỉ có kinh nghiệm khai thác bauxite vỉa như Đồng Văn, Phố Bảng (bauxite đá). Còn bauxite Laterit thì Trung Quốc không có chút kinh nghiệm khai thác nào, chỉ có Úc và Hungary.

Hungary là một nước công nghiệp lâu đời và những vấn đề môi trường ở Hungary cũng đã được chú ý một cách thấu đáo hơn nhiều so với ở Việt Nam, thế nhưng tai họa bùn đỏ vẫn xảy ra.

Cho nên, sau 4 năm đưa vào hoạt động, thiết nghĩ, phải tổ chức hội nghị đánh giá, rút kinh nghiệm, nhưng phải tổ chức ngay tại nhà máy, tạo điều kiện cho các chuyên gia đi tham vấn, khảo sát, nghiên cứu thực địa, ngay tại Lâm Đồng, để xem sắp tới nên đi theo hướng nào.

- Xin cảm ơn PGS.TS đã chia sẻ với Đất Việt!

  • Châu An 

Thứ Tư, 17/02/2016 07:22

Sự Kiện