Hội Nghề cá - Người bạn đồng hành cùng ngư dân

(Liên hiệp hội) - Chặng đường 35 năm thành lập đã thực sự chứng minh Hội Nghề cá thực sự xứng đáng là người bạn đồng hành của ngư dân.

Tại Hội nghị trực tuyến "Đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng” do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức, với sự tham dự và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, PGS.TS. Nguyễn Chu Hồi  - Phó chủ tịch thường trực Hội Nghề cá Việt Nam (VINAFIS) đã có bài tham luận đánh giá công tác của Hội ngành. Đất Việt xin trích nguyên văn bản tham luận. 

Hoi Nghe ca - Nguoi ban dong hanh cung ngu dan
Đại biểu Quốc hội, PGS.TS. Nguyễn Chu Hồi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nghề cá Việt Nam

Hội Nghề cá Việt Nam (VINAFIS) là một tổ chức xã hội - nghề nghiệp,  tự trang trải, đại diện cho hơn 2,5 triệu ngư dân Việt Nam, là “cầu nối” của ngư  dân với ngành thủy sản nước ta và các tổ chức nghề cá thế giới.

Đến nay, Hội  Nghề cá Việt Nam (sau đây gọi tắt là Hội) có 82 tỉnh hội, hội thành viên và cơ quan trực thuộc với hàng trăm nghìn hội viên, trong đó có các công ty, trung tâm  nghiên cứu và chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực thủy sản, khuyến ngư và Tạp chí Thủy sản là cơ quan ngôn luận của Hội.

Trong chặng đường 35 năm kể từ khi thành lập, Hội đã thực sự xứng đáng là người tập hợp lực lượng, người  bạn đồng hành của ngư dân, đối tác tin cậy của kinh tế biển nước nhà. 

Cả nước đang triển khai thực hiện các mục tiêu phát triển đất nước ghi  trong Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII và Chiến lược phát triển  bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 trong  bối cảnh Đại dịch Covid-19 tiếp tục bùng phát, tác động nhanh, mạnh và khó  lường. Thủy sản được xác định là một trong sáu ngành kinh tế biển then chốt  cần ưu tiên phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững trên nền tảng công nghiệp  hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) và ngư dân nước ta tiếp tục đóng vai trò tiên  phong không chỉ trong làm giàu cho đất nước, mà còn trong thực hiện “chủ  quyền dân sự” của Việt Nam trên Biển Đông. 

Thực hiện sứ mạng cao cả đó, thời gian qua, Hội Nghề cá Việt Nam đã  tập trung vào các hoạt động với mục đích: (i) Góp phần đẩy mạnh sản xuất, kinh  doanh ngành thủy sản; (ii) Bảo vệ quyền lợi chính đáng cho hội viên và ngư dân;  (iii) Nâng cao nhận thức và kỹ năng cho hội viên và ngư dân về phát triển nghề  cá bền vững và có trách nhiệm, gắn với bảo đảm an ninh, quốc phòng biển, đảo  của Tổ quốc. Cụ thể là:

- Hội đã chủ động triển khai các chương trình, dự án, như: Thúc đẩy  chuỗi giá trị tôm bền vững và công bằng ở Việt Nam; phát triển bền vững và  toàn diện chuỗi giá trị nghêu ở Việt Nam; nghiên cứu xử lý chất thải trong nuôi  tôm; hỗ trợ phát triển nuôi trồng thủy sản bền vững ở đồng bằng sông Cửu Long  thông qua hợp tác công - tư; tăng cường bình đẳng giới và đầu tư kinh doanh  thủy sản có trách nhiệm ở Đông Nam Á; thúc đẩy thu gom rác thải nhựa ngoài  biển với sự tự nguyện của cộng đồng ngư dân.

Hội đã đánh giá, chứng nhận VietGAP cho trên 100 cơ sở nuôi trồng thủy sản trên phạm vi cả nước; phối hợp  với FAO, Viện Thú y Na Uy tập huấn trực tuyến về dịch tễ học thủy sản.

Hội đã chú trọng chuyển giao áp dụng các mô hình khai thác, nuôi trồng thủy sản và mô  hình quản lý nghề cá bền vững theo chuỗi giá trị, quản lý tổng hợp nghề cá dựa  vào hệ sinh thái và đồng quản lý nguồn lợi thủy sản mà về bản chất là “Nhà nước và Nhân dân cùng làm, cùng hưởng”; thực hành an toàn sinh học trong sản  xuất ương dưỡng giống tôm nước lợ và triển khai các giải pháp thích ứng với  biến đổi khí hậu trong lĩnh vực thủy sản, v.v.. 

Hội cũng tham gia tích cực và có trách nhiệm đối với các hoạt động phản  biện xã hội trong quá trình xây dựng và thực hiện các cơ chế, chính sách, chiến  lược, luật pháp liên quan tới phát triển thủy sản ở nước ta. Các ý kiến đóng góp của Hội được nhiều cơ quan, ban ngành đánh giá cao và sử dụng để làm căn cứ  đề xuất chủ trương và sửa đổi chính sách của ngành.

Nhiều Tỉnh hội cũng đã chủ động triển khai quản lý nghề cá nhỏ ven bờ dựa vào cộng đồng, hỗ trợ ngư  dân đánh bắt thủy sản trên biển hiệu quả và an toàn, v.v.. Các nỗ lực nói trên đã  góp phần ổn định và giảm giá nguyên liệu trong nhiều tháng, khuyến khích ngư dân vươn khơi bám biển, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả kinh tế cho hoạt  động khai thác hải sản. Sản lượng khai thác hải sản tiếp tục được duy trì và kim  ngạch xuất khẩu thủy sản vẫn tăng so với cùng kỳ năm trước. 

- Hội thường xuyên kiến nghị với Đảng và Nhà nước có cơ chế, chính  sách khuyến khích, hỗ trợ ngư dân vươn khơi bám biển, trong đó có hỗ trợ pháp  luật và nâng cao kỹ năng ứng xử với các rủi ro (thiên tai và nhân tai) trên biển,  các biện pháp xử lý kịp thời tình huống xấu, các vụ tai nạn tàu thuyền của ngư  dân ta. 

Hội cũng bày tỏ quan điểm bằng văn bản phản đối những hành vi vi phạm  chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán ở các vùng biển của nước ta, gây  ảnh hưởng xấu đến hoạt động sản xuất của ngư dân.

Đặc biệt, Hội đã có văn bản  phản đối Trung Quốc đơn phương ban hành Quy chế cấm đánh bắt cá trên Biển  Đông từ 01/5 đến 16/8 hằng năm, trong đó có vùng biển thuộc chủ quyền và  quyền chủ quyền của Việt Nam.

Hội cũng có nhiều văn bản gửi Bộ NNPTNT và  các cơ quan chức năng để kiến nghị tháo gỡ khó khăn vay vốn đóng tàu theo Nghị định 67; kiến nghị giải pháp thực hiện chỉ thị 689 và công điện 732 của Thủ tướng Chính phủ về tháo gỡ thẻ vàng của Ủy ban châu Âu (EC) về đánh bắt  hải sản bất hợp pháp (IUU); tăng nguồn vốn đầu tư để nâng cấp hệ thống cảng  cá, các khu neo đậu tránh trú bão cho tàu thuyền đánh cá; vấn đề phòng chống  Covid-19 trong điều kiện duy trì sản xuất - kinh doanh thủy sản,…

- Đồng hành cùng ngư dân và nghề cá Việt Nam, Hội rất chú trọng hoạt  động nâng cao nhận thức cho cộng đồng ngư dân, trang bị kỹ năng quản lý cho cán bộ quản lý nghề cá cấp cơ sở thông qua các hoạt động truyền thông và  tuyên truyền.

Tạp chí Thủy sản Việt Nam (TSVN) là cơ quan báo chí trực thuộc  Hội đã thường xuyên tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và mọi mặt hoạt động của ngành thủy sản Việt Nam, của Hội Nghề cá Việt Nam.

Hoi Nghe ca - Nguoi ban dong hanh cung ngu dan
Hội nghề cá muốn ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ kỹ thuật hơn nữa vào khâu bảo quản sản phẩm, giảm tổn thất sau thu hoạch. Ảnh minh họa: VnExpress

Hội cũng đẩy mạnh tuyên truyền, vận động các chủ tàu trang  bị hệ thống giám sát hành trình hoạt động của tàu cá xa bờ, hướng dẫn chủ tàu  tuân thủ các quy định của Luật Thủy sản (2017); tham gia nhiều cuộc trả lời  phỏng vấn, viết bài,...trên các phương tiện thông tin đại chúng, báo chí trong  nước và quốc tế về tình hình Biển Đông liên quan tới nghề cá và ngư dân, quan  điểm và chủ trương giải quyết vấn đề của Việt Nam.

Hội tham gia các mạng lưới  nghề cá khu vực và quốc tế và tổ chức định kỳ “Hội chợ Triển lãm quốc tế công  nghệ ngành Tôm - Vietshrimp”; định kỳ tổ chức bình chọn và trao tặng “Danh  hiệu Chất lượng vàng thủy sản Việt Nam” cho các doanh nghiệp và doanh nhân  trong lĩnh vực thủy sản. Đặc biệt, tiếng nói “hồn cốt” về biển đảo và nguyện  vọng của ngư dân nước ta đã được đại diện Hội Nghề cá Việt Nam với tư cách  là đại biểu Quốc hội, chuyển tải và phản ánh tới các cơ quan liên quan. 

Mặc dù vậy, nghề cá và ngư dân nước ta vẫn đang phải đối mặt với những  khó khăn, thách thức, như: Cảnh báo “Thẻ vàng” về IUU của EC tiếp tục tác động xấu đến hoạt động xuất khẩu thủy sản; Tình hình an ninh, trật tự trên biển  tiếp tục diễn biến phức tạp ảnh hưởng đến tâm lý và hoạt động sản xuất trên biển  của ngư dân; Đại dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, gây thiệt hại cho ngành và ngư dân, chuỗi cung ứng thủy sản bị gián đoạn ở nhiều thị trường xuất khẩu, giá  bán sản phẩm hải sản giảm sâu.

Hơn nữa, tình trạng thiếu lao động khai thác hải sản lành  nghề và được đào tạo lại trầm trọng hơn bởi dịch bệnh Covid-19; Cơ sở hậu cần  nghề cá như cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão còn nhiều hạn chế, thiếu đồng bộ;

Đáng chú ý hơn là ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ, kỹ thuật vào lĩnh vực khai thác thuỷ sản, nhất là khâu bảo quản sản phẩm, giảm tổn thất sau thu hoạch còn chậm, chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển.

Hoi Nghe ca - Nguoi ban dong hanh cung ngu dan
Kiến nghị công tác cần thiết chuẩn bị tiền đề cho phát triển nghề cá viễn dương. Ảnh: Tàu cá của ngư dân Sa Huỳnh (Quảng Ngãi) - Báo Đại biểu Nhân dân

Cho nên, Hội Nghề cá Việt Nam khuyến  nghị với Đảng, Nhà nước và Chính phủ một số vấn đề chính sau:

- Ban hành chính sách đặc thù về vấn đề Ngư dân, Ngư nghiệp và Ngư  trường (Tam Ngư) trong khuôn khổ chính sách “Nông dân, Nông nghiệp và  Nông thôn” (Tam Nông) để hỗ trợ phát triển đồng bộ, hướng tới xây dựng nghề  cá bền vững và có trách nhiệm ở Việt Nam;

- Đẩy mạnh phát triển nghề cá nước ta theo hướng CNH, HĐH, ưu tiên  ứng dụng công nghệ mới, chuyển đổi số, thân thiện môi trường, bảo đảm thông  tin liên lạc và giảm thất thoát sau thu hoạch, trong đó có công nghệ bảo quản sau  thu hoạch;

- Gắn công CNH, HĐH nghề cá với tổ chức lại đội tàu đánh bắt xa bờ quy  mô lớn, đủ mạnh, đóng vai trò dẫn dắt; gắn với bảo đảm an ninh, quốc phòng  trên biển để sớm chuyển từ thực tế “nông dân đánh cá” sang “công nhân đánh cá”;

- Tăng cường các giải pháp ngăn chặn, tiến tới chấm dứt tình trạng đánh  cá IUU, kết hợp ưu tiên đẩy mạnh công tác bảo vệ, phục hồi và tái tạo nguồn lợi  thủy sản, bảo tồn thiên nhiên biển. Giảm cường lực đánh bắt kết hợp luân phiên  “đóng cửa vùng biển” quy mô phù hợp để thực hiện tốt việc kiểm soát đầu vào - đầu ra và tạo cơ hội hồi phục nhanh nguồn lợi hải sản;

- Khuyến khích, hỗ trợ phát triển nuôi hải sản trên biển, nuôi hải sản trên đất  với công nghệ tiên tiến, thông minh và khuyến khích phát triển nghề cá giải trí;

- Mở rộng hợp tác khai thác hải sản ở nước ngoài, ưu tiên các nước ven  biển trong khu vực, Châu Phi, Nam Mỹ,...; chuẩn bị tiền đề cho phát triển nghề  cá viễn dương để Việt Nam thực hiện quyền tự do đánh cá trên vùng biển quốc  tế theo quy định của luật pháp quốc tế.

Trong suốt chặng đường lịch sử, ngư dân Việt Nam luôn đồng hành cùng  dân tộc, thì ngày nay Đất nước sẽ đồng hành cùng ngư dân bám biển, vươn ra  “biển lớn” vì sự nghiệp phát triển nghề cá bền vững và bảo vệ chủ quyền biển,  đảo thiêng liêng của Tổ quốc. 

Cuối cùng, Hội Nghề cá Việt Nam xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành đến  Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, trực tiếp là Liên hiệp  các Hội KH&KT Việt Nam đã hỗ trợ, khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi  cho bà con ngư dân và Hội Nghề cá Việt Nam hoạt động hiệu quả, góp phần vào  sự nghiệp phát triển kinh tế biển và bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc./.

PGS.TS. Nguyễn Chu Hồi

Thứ Năm, 16/09/2021 13:44

Sự Kiện