Trăn trở điện gió VN: Tuốc-bin gió có như pin mặt trời?

(Khoa học) - Một số ý kiến cho rằng, điều cần quan tâm hiện nay là phát triển năng lượng gió, vấn đề xử lý cánh quạt tuabin gió có thể để cho... đời sau. 

Để đối phó với tình trạng biến đổi khí hậu, sự nóng lên của trái đất và sự cạn kiệt của các nguồn hóa thạch như than đá, dầu mỏ… phát triển các nguồn năng lượng sạch, trong đó có năng lượng gió, trở thành xu thế chung của toàn cầu.

Phát triển năng lượng tái tạo, trong đó có năng lượng gió là xu thế tất yếu, tuy nhiên thời gian qua xuất hiện một số lo ngại xung quanh việc phát triển ồ ạt điện gió tại Việt Nam. Bên cạnh nỗi lo về nguy cơ quá tải đường truyền, một số ý kiến còn lo ngại về việc xử lý những cánh quạt tuabin gió khi dự án hết hạn hoặc khi chúng bị hỏng hóc, không thể bảo trì.

Năng lượng từ gió không có carbon và khoảng 85% các thành phần của tuabin, bao gồm thép, dây đồng, thiết bị điện tử và các linh kiện khác có thể được tái chế hoặc tái sử dụng, nhưng các cánh tuabin gió vẫn rất khó xử lý.

Trao đổi với Đất Việt về vấn đề này, một số chuyên gia trong ngành khẳng định, nhiều quốc gia, kể cả quốc gia phát triển cũng chưa có phương án xử lý các cánh quạt tuabin gió hết hạn sử dụng. Tuy nhiên, đây không phải là vấn đề cần lo ngại bởi cánh quạt tuabin gió hoàn toàn không gây ô nhiễm môi trường.

Tran tro dien gio VN: Tuoc-bin gio co nhu pin mat troi?
Theo chuyên gia, điều cần ưu tiên lúc này là hoàn thiện khung chính sách để phát triển năng lượng tái tạo, trong đó có điện gió. Ảnh: Tuổi trẻ

Ông Trần Đình Sính, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển Sáng tạo Xanh (GreenID) cho biết, cánh quạt tuabin gió làm bằng sợi carbon, khi hết vòng đời sử dụng hay bị hỏng hóc không thể bảo trì thì cách xử lý phổ biến hiện nay của các quốc gia trên thế giới là chôn lấp.

"Cánh quạt tuabin gió không độc hại, không ảnh hưởng đến môi trường, có chăng chỉ tốn diện tích chôn lấp. Có những cánh quạt dài đến hơn 100m, để vận chuyển đến bãi chôn lấp, người ta phải cắt thành những mảnh nhỏ để tiện di chuyển.

Trên thế giới đã có công nghệ sản xuất tuabin gió có thể tái chế được. Một số thử nghiệm cho thấy, cánh quạt tuabin gió có thể tái chế làm nguyên liệu sản xuất xi măng, nắp cống, tấm lợp, ván tấm và nhiều vật liệu khác.

Thế nhưng, nhìn chung, các nước hiện chưa có chính sách hay biện pháp xử lý đối với các cánh quạt tuabin gió hết hạn, nếu có cũng chỉ là tự phát, chưa có một chuẩn mực nào cả. Bản thân vòng đời của một dự án điện gió kéo dài tới mấy chục năm, Việt Nam vẫn còn thời gian để tìm ra giải pháp.

Có điều chúng ta đang xây dựng quy hoạch điện VIII nên trong giai đoạn này các nhà quản lý cần lưu ý để có chính sách hay hướng dẫn, từ đó yêu cầu chủ đầu tư dự án điện gió hoặc nhà sản xuất phải bỏ tiền ra xử lý, tránh để lúng túng như việc xử lý tro xỉ điện than hay rơi vào cảnh dở khóc dở cười thiếu điện nhưng vẫn phải cắt giảm công suất năng lượng tái tạo", ông Trần Đình Sính nêu rõ.

Cũng cho ý kiến về vấn đề này, PGS.TS Nguyễn Bội Khuê, nguyên Chủ nhiệm khoa Điện, Đại học Bách khoa TP.HCM cho rằng, điện gió là nguồn năng lượng giá rẻ và Việt Nam là quốc gia giàu tiềm năng về năng lượng gió. Do đó, việc quan trọng và cần ưu tiên lúc này là hoàn thiện khung chính sách pháp lý về năng lượng tái tạo, từ đó phát triển các nhà máy điện gió.

"Cánh quạt tuabin gió không ảnh hưởng gì đến môi trường, thậm chí không cần chôn lấp. Vòng đời một dự án điện gió kéo dài tới 20-30 năm, vấn đề xử lý, tái chế cánh quạt tuabin gió thế nào hãy để đời con cháu lo, và khi ấy có đầy đủ tài liệu, kỹ thuật, công nghệ để xử lý, còn bây giờ đưa điện gió vào hoạt động mới là điều cần lo trước", PGS.TS Nguyễn Bội Khuê nhấn mạnh.

Được biết, năm 2001, Ngân hàng Thế giới đã tài trợ xây dựng bản đồ năng lượng gió cho 4 quốc gia gồm Campuchia, Lào, Thái Lan và Việt Nam để hỗ trợ cho việc phát triển điện gió trong vùng. Trong đó, Việt Nam có tiềm năng năng lượng gió cao nhất trong 4 quốc gia: hơn 39% tổng diện tích của Việt Nam được ước tính là có tốc độ gió trung bình hàng năm lớn hơn 6m/s ở độ cao 65m, tương đương với tổng công suất 512GW. Đặc biệt, hơn 8% diện tích Việt Nam được xếp hạng có tiềm năng gió rất tốt.

Báo cáo của Bộ Công thương gửi Chính phủ hồi tháng 3/2020 cho hay, trong giai đoạn 2011-2018, chỉ có 3 dự án điện gió được xây dựng và đưa vào vận hành với tổng công suất lắp đặt là 152,3 MW.

Nhưng sau khi có Quyết định 39/2018/QĐ-TTg sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 37/2011/QĐ-TTg ngày 29/6/2011 của Thủ tướng Chính phủ về cơ chế hỗ trợ phát triển các dự án điện gió tại Việt Nam, tính tới tháng 3/2020, đã có tổng cộng 78 dự án điện gió với tổng công suất 4.800 MW được đưa vào quy hoạch phát triển điện lực.

Tiếp đó, đến tháng 6/2020, Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý bổ sung 7.000 MW điện gió vào quy hoạch điện. Trong văn bản hồi tháng 9/2020, Bộ Công thương tiếp tục đề nghị bổ sung 6.400 MW điện gió vào quy hoạch điện hiện hành.

Cánh quạt tuabin gió được tái chế làm nguyên liệu sản xuất xi măng

Tháng 12/2020, GE Renewable Energy đã ký kết với Tập đoàn Veolia Bắc Mỹ (VNA) thỏa thuận dài hạn để tái chế cánh quạt tuabin gió bị loại bỏ trong quá trình nâng cấp và thay thế linh kiện ở Mỹ.

Với bề dày kinh nghiệm trong việc cung cấp vật liệu tái chế cho ngành xi măng, Veolia sẽ xử lý các cánh quạt để làm nguyên liệu thô cho sản xuất xi măng thông qua ứng dụng công nghệ đồng xử lý trong lò nung. Hiệu quả thương mại của các quy trình tái chế tương tự đã được chứng minh ở châu Âu.

Theo thỏa thuận này, các cánh quạt sau khi được tháo khỏi tuabin sẽ được cắt vụn tại nhà máy của VNA ở Missouri. Sau đó, các mảnh vụn được sử dụng thay thế cho than, cát và đất sét tại các cơ sở sản xuất xi măng trên khắp nước Mỹ.

Trung bình, gần 90% vật liệu cánh quạt (tính theo khối lượng) sẽ được tái sử dụng làm nguyên liệu sản xuất xi măng: hơn 65% khối lượng cánh quạt được dùng thay thế cho các nguyên liệu thô hoặc thêm vào lò nung tạo xi măng và khoảng 28% khối lượng cánh quạt cấp năng lượng cho phản ứng hóa học trong lò.

Thành Luân

Thứ Ba, 09/02/2021 08:25

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện