'Không cần thu phí rác sinh hoạt theo cân'

(Khoa học) - Ở Việt Nam, công nghệ xử lý rác chủ yếu là đốt với chôn lấp thì làm sao phân loại tại nguồn được?

Câu chuyện thu phí rác thải sinh hoạt theo khối lượng đang thu hút sự quan tâm của dư luận. Ở góc độ chuyên môn, nhiều chuyên gia môi trường dẫn kinh nghiệm của các quốc gia trên thế giới đã thực hiện tốt việc phân loại rác tại nguồn và thu phí rác thải theo khối lượng và khẳng định Việt Nam hoàn toàn có thể làm được.

Tuy nhiên, bên cạnh đó, vẫn có không ít ý kiến băn khoăn, e ngại của người dân trong vấn đề này.

Chia sẻ quan điểm riêng với Đất Việt, ông Đỗ Chí Lệ, Tổng Giám đốc Công ty CPTM Thành Đạt, doanh nghiệp có tiếng trong xử lý rác thải tại Thái Bình cho rằng, về lâu dài, nên thực hiện như cách làm của các nước, ai xả rác người đó phải trả tiền, xả nhiều thì phải trả nhiều tiền, thế nhưng vấn đề nằm ở phương pháp thực hiện như thế nào?

"Ở nông thôn, nếu đến nhà dân bảo họ nộp tiền xử lý rác thì hiển nhiên ngơời dân sẽ tìm mọi cách để chôn lấp hay vứt bừa bãi. Bây giờ muốn thu phí rác thải sinh hoạt theo cân thì càng không dễ dàng.

'Khong can thu phi rac sinh hoat theo can'
Nhà máy xử lý rác thải tại thị trấn Quỳnh Côi, huyện Quỳnh Phụ, Thái Bình áp dụng công nghệ xử lý triệt để rác thải sinh hoạt mang tên TTD01. Ảnh: Báo Đầu tư

Nếu tính phí qua bao bì và qua màu sắc của bao bì để phân loại rác luôn thì lấy ai giám sát thực hiện? Các nước có thể lắp camera giám sát và xử phạt nặng những người không tuân thủ, còn Việt Nam có đủ kinh phí và hệ thống hệ thống quản lý, giám sát đi kèm?...

Chưa kể, ở Việt Nam chưa có thói quen phân loại rác. Chúng tôi đã thí điểm ở một địa phương, người dân phân loại rác nhưng đến bộ phận thu gom thì họ lại đổ lẫn các loại rác vào chung một xe. Lại đến một số nhà máy thì công đoạn xử lý rác cũng không chuyên. Nhà máy phải có dây chuyền sản xuất phân hữu cơ thì mới đi thu toàn bộ rác hữu cơ về xử lý; hay với túi nilon thì nơi xử lý rác phải có xưởng sản xuất hạt nhựa; doanh nghiệp sản xuất chất vô cơ thì mới đi thu rác vô cơ...

Ở Việt Nam, công nghệ xử lý rác chủ yếu là đốt với chôn lấp thì làm sao phân loại tại nguồn được? Dân có phân loại thì đến nơi xử lý họ cũng đổ chung tất cả vào làm một mớ, đưa vào đốt hay chôn lấp. Vì lẽ đó, bài toán xử lý rác ở Việt Nam vô cùng nan giải, đặc biệt muốn phân loại rác tại nguồn được như nước ngoài, may ra chính quyền bỏ tiền túi ra thuê thì người dân mới làm", ông Đỗ Chí Lệ chỉ rõ.

Từ thực tế trên, ông đề nghị nên giao cho địa phương quản lý. Tất nhiên Nhà nước phải ban hành cơ chế, chính sách rồi giao cho địa phương tự thu tiền rác của dân và thu theo nhân khẩu.

"Thu theo khối lượng thì cũng phải dựa trên tính toán định mức mỗi người xả bao nhiêu rác nhưng ai thu, thu như thế nào, chưa kể, như đã nói, dân sẽ vứt rác bừa bãi để không phải nộp tiền.

Còn nếu thu theo nhân khẩu thì cũng dựa trên định mức trên rồi nhân lên với số người trong mỗi hộ. Việc tính toán định mức xả rác của mỗi người có thể tùy theo khu vực sinh sống ở nông thôn hay thành thị để tính cho phù hợp.

Dĩ nhiên cách làm này không thể chính xác hoàn toàn bởi đó là tính bình quân chung, kể từ già đến trẻ nhưng dễ thực hiện hơn nhiều, không ai trốn tránh được, vì còn sống là còn xả rác và kinh phí thu được dùng để trả cho người xử lý rác", Tổng Giám đốc Công ty CPTM Thành Đạt nói.

Trên cơ sở xác định rác thải sinh hoạt là rác hỗn hợp chưa được phân loại, gồm: rác hữu cơ, rác nilon, nước, gạch đá, sắt thép, cao su... ông Đỗ Chí Lệ cùng các cộng sự đã tự nghiên cứu, chế tạo công nghệ xử lý rác thải sinh hoạt (gọi là công nghệ TTD-01) với các quy trình: Phân loại rác, rửa rác, tái chế tạo ra sản phẩm, xử lý nước thải sản xuất quay vòng lại để phục vụ sản xuất. Hoạt động này khép kín như một vòng tuần hoàn, không thải bất kỳ lượng nước thải nào ra ngoài môi trường.

Công nghệ này phân loại rác hoàn toàn bằng máy, vì thế chất hữu cơ và vô cơ được tách riêng hoàn toàn và triệt để. Chất hữu cơ được sản xuất thành phân vi sinh để phục vụ cho nhu cầu sử dụng của bà con nông dân, còn chất vô cơ thì tạo thành hạt nhựa phân phối cho các nhà máy sản xuất nhựa, nilon.

Đối với loại rác không thể tái chế được, nhà máy xử lý rác của ông Lệ sẽ đốt bằng lò công nghệ cao (không mùi, không khói, không bụi).

Năm 2015, ông Đỗ Chí Lệ đã đầu tư kinh phí san lấp bãi rác thải gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng tại thị trấn Quỳnh Côi (Quỳnh Phụ, Thái Bình) và xây dựng trên đó nhà máy xử lý rác thải theo công nghệ TTD-01 với tổng vốn đầu tư 29 tỷ đồng, diện tích 17.000m2 đưa vào sử dụng tháng 6/2016.

Hiện tại nhà máy hoạt động với công suất 50 tấn/ ngày, giải quyết được việc xử lý rác của 20 xã, thị trấn trong toàn huyện Quỳnh Phụ.

"So với rác công nghiệp, xử lý rác sinh hoạt mệt hơn nhiều vì lượng thải ra nhiều, Việt Nam mới xử lý được khoảng 30%, còn 70% vẫn phải dùng biện pháp lạc hậu như chôn lấp (chủ yếu), đốt.

Còn công nghệ xử lý rác ở trên, chúng tôi đã áp dụng được 5 năm và đang tiến hành chuyển giao công nghệ, nhiều tỉnh đã về tham quan, học hỏi kinh nghiệm", ông Lệ cho biết. 

Thành Luân

Thứ Ba, 16/06/2020 13:32

Sự Kiện