Bãi xỉ nhiệt điện mọc lên, cây chết vì ngập

(Khoa học) - Bãi xỉ của nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân làm đổi hướng dòng chảy,  5ha cây trôm chết vì ngập úng, chứ không vì nhiễm mặn.

Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Thuận vừa công bố nguyên nhân cây chết, nước giếng nhiễm mặn, đất bị ngập úng và nhiễm mặn tại khu vực xung quanh bãi xỉ của Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân với các cơ quan địa phương.

Bai xi nhiet dien moc len, cay chet vi ngap
Cán bộ khoa học Viện Môi trường và Tài nguyên lấy mẫu nước. Ảnh: Nhân dân

Ông Hồ Lâm, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường cho biết, buổi công bố kết luận có sự tham dự của 13 hộ dân nằm trong phạm vi ảnh hưởng cùng các đại diện Công ty nhiệt điện Vĩnh Tân, Ban Quản lý dự án nhiệt điện Vĩnh Tân là các đơn vị trực thuộc Tổng Công ty Phát điện 3 (EVN Genco 3 - chủ đầu tư nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân 2 và bãi tro xỉ).

Theo đó, kết luận dựa theo báo cáo của Viện Môi trường và Tài nguyên thuộc Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh là đơn vị độc lập được UBND tỉnh Bình Thuận lựa chọn để xác định nguyên nhân của hiện tượng nêu trên.

Cụ thể, nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng cây trôm bị chết là do bị ngập úng (rễ cây bị hư thối), không phải do bị nhiễm mặn.

Kết quả khảo sát thực tế kết hợp phân tích bản đồ địa hình cho thấy, khu vực bị ngập úng là khoảng 13,2ha, phần lớn cây trôm nằm trong vùng này đã bị chết.

Nguyên nhân dẫn tới ngập úng là do: lượng mưa năm 2016 tăng đột biến và điều kiện tiêu thoát nước ở khu vực kém.

Việc tiêu thoát nước kém được xác định là do hệ thống cống thoát nước bề mặt ngang qua tuyến đường sắt Bắc – Nam không được duy tu bảo dưỡng tốt, cây cối mọc nhiều phía trước miệng cống làm cản trở dòng chảy, giảm năng lực thoát nước.

Bên cạnh đó, do chưa có tuyến kênh thoát lũ ngoại lai ở phía Bắc bãi xỉ nên nước mưa từ trên sườn núi cao đổ xuống không có đường tiêu thoát, bị thấm hết xuống đất làm gia tăng dòng chảy ngầm và mực nước ngầm tầng nông.

Bai xi nhiet dien moc len, cay chet vi ngap
Bãi tro xỉ của nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân 2. Ảnh: Tuổi trẻ

Đáng chú ý là sự hình thành bãi thải xỉ làm thay đổi địa hình tự nhiên, thay đổi chế độ dòng chảy bề mặt và dòng chảy ngầm ngang qua khu bãi xỉ, dẫn đến sự dồn đọng nước tập trung về khu vực trũng thấp phía Tây bãi xỉ và gây ra ngập úng.

Đến nay đã xác định phạm vi cây trôm bị chết hoặc bị ảnh hưởng: 4,63 ha; đất bị ngập úng: 13,2 ha; nước dưới đất bị lợ: 12,4 ha.

Nguyên nhân con người làm đất, nước nhiễm mặn

Qua kết quả phân tích mẫu nước dưới đất, mẫu đất của các hộ dân và mẫu tro xỉ, mẫu nước của Nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân 2 cho thấy: hàm lượng Clorua trong nước ngầm của 3/4 hộ dân vượt từ 1,2-1,8 lần, hàm lượng Clorua trong 4/5 hồ nước để phục vụ nhu cầu tưới tro, xỉ vượt từ 1,05-1,8 lần, đất bị mặn.

Nguyên nhân của việc đất và nước nhiễm mặn được Viện Môi trường và Tài nguyên xác định là do tác động của con người.

Xét về yếu tố tự nhiên, nguồn nước ngầm ở khu vực này trước đây dùng được cho ăn uống (tức là không bị nhiễm mặn hoặc lợ) và địa hình khu vực này có độ cao từ 12m trở lên so với mực nước biển; các nhánh suối nhỏ trong vùng không bị ảnh hưởng của thủy triều nên khả năng xâm nhập mặn từ biển vào khu vực này là hoàn toàn không có (do độ chênh lệch địa hình khá lớn).

Trong khi đó, tại khu vực này dọc theo các tuyến đường mòn phía Tây và phía Bắc bãi xỉ có những đống đất cát có lẫn san hô.

Bai xi nhiet dien moc len, cay chet vi ngap
Đất bị nhiễm mặn được đổ chung quanh khu vực bãi xỉ. Ảnh: Nhân dân

Hiện tượng đổ đất ở đây được ghi nhận từ năm 2016 do quá trình thi công các dự án tại Trung tâm Điện lực Vĩnh Tân.

Kết quả phân tích 18 mẫu đất cho thấy các mẫu đất đổ đống có giá trị pH từ 6,04 – 9,05, hàm lượng clorua (Cl–) từ 25 – 2235 mg/kg, độ mặn từ 0,22 – 1,43 ‰.

Các đống đất này có nguồn gốc từ phía ven biển đưa lên mang theo một hàm lượng muối nhất định trong đó.

Theo thời gian, khi gặp mưa, độ mặn trong đất bị rửa trôi theo nước mưa, một phần chảy tràn trên bề mặt xuống khu vực trũng thấp phía Tây bãi xỉ, một phần thấm xuống đất đi vào tầng nước ngầm mạch nông, từ đó góp phần gây nhiễm mặn cho khu vực xung quanh.

Từ báo cáo kết quả của Viện Môi trường và Tài nguyên, Sở Tài nguyên và Môi trường Bình Thuận phối hợp với Sở Tài chính thẩm định, từ đó báo cáo UBND tỉnh Bình Thuận đưa ra các giải pháp khắc phục, bồi thường hỗ trợ cho người dân.

Trong trường hợp xác định nguyên nhân từ bãi thải xỉ của Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 2 (Công ty Nhiệt điện Vĩnh Tân) gây ra, Công ty Nhiệt điện Vĩnh Tân có trách nhiệm chi trả số tiền trên.

Bai xi nhiet dien moc len, cay chet vi ngap
Nhiều ha cây trôm của người dân bị chết. Ảnh: Pháp luật TPHCM

Đồng thời, Sở cũng đề nghị Tổng Công ty Phát điện 3 thực hiện các giải pháp để hạn chế tình trạng ngập úng, ngăn ngừa việc nhiễm mặn nước dưới đất, nước mặt trong khu vực; triển khai thực hiện kiểm kê, xác định mức độ thiệt hại của người dân trong khu vực bị ảnh hưởng và đề xuất biện pháp hỗ trợ để sớm ổn định đời sống, sản xuất của người dân tại khu vực.

Các báo cáo nêu trên sẽ được niêm yết công khai tại UBND huyện Tuy Phong, UBND xã Vĩnh Tân.

Cúc Phương (Tổng hợp)

Thứ Năm, 26/10/2017 15:27

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện