Một nhà bác học uyên thâm vừa ra đi

(Diễn đàn trí thức) - Thêm một nét chấm phá vào những gì đã được viết về tầm bao quát, sự uyên thâm và đóng góp không ngừng nghỉ của Giáo sư Vũ Khiêu.

Giáo sư Vũ Khiêu vừa ra đi ở tuổi 106. Đất nước mất một người con ưu tú, một nhà học giả uyên bác và hết sức giản dị, gần gũi như tôi đã từng biết trong suốt thời gian sống gần bác trong Khu Tập thể Vạn bảo ở Hà Nội.

Với niềm xúc động sâu sắc, xin giới thiệu bài phát biểu của Giáo sư trong buổi nói chuyện chuyên đề “Thương hiệu Việt Nam và Hội nhập Kinh tế” do Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội tổ chức ngày 17/5/2003, nhân kỳ họp thứ ba của Quốc hội khóa XI. Để tưởng nhớ đến Giáo sư và cũng để thêm một nét chấm phá vào những gì đã được viết về tầm bao quát, sự uyên thâm và đóng góp không ngừng nghỉ của Giáo sư cho đất nước.  

                                                                            Nguyễn Ngọc Trân [1]

Xin giới thiệu bài phát biểu của Giáo sư Vũ Khiêu [2]

"Kính thưa các đồng chí Chủ nhiệm và Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội,

Thưa tất cả các đồng chí Đại biểu Quốc hội và các đồng chí đại biểu doanh nghiệp trẻ.

Trước hết tôi thấy vấn đề thương hiệu mà các đồng chí đặt ra đây có một ý nghĩa đặc biệt đối với sự phát triển của đất nước chúng ta. Nó là một khâu cực kỳ quan trọng trong hội nhập kinh tế. Các đồng chí đã nói thương hiệu là tài sản của quốc gia hay anh Nguyễn Ngọc Trân cũng nói, đó là vấn đề uy tín và vấn đề chất lượng. Tôi cũng xin nói thêm rằng đó là vinh dự của một doanh nghiệp và vinh dự của cả dân tộc. 

Các đồng chí có đặt ra nhiều định nghĩa về thương hiệu. Tôi không muốn làm mất thời giờ của các đồng chí để nêu lên định nghĩa của bản thân tôi. Anh Trân đã nêu lên tỉ mỉ, nội dung của khái niệm thương hiệu. Ở đây với tư cách là Phó Tổng biên tập Từ điển Bách khoa của Việt Nam, chúng tôi nghĩ rằng Từ điển Bách khoa không thể thiếu từ thương hiệu. Chúng tôi xin mời đồng chí Nguyễn Ngọc Trân biên soạn cho chúng tôi từ “thương hiệu”. Với sự cộng tác của đồng chí vừa phát biểu ở đây thì định nghĩa cho từ thương hiệu sẽ được chính xác. 

Chúng tôi nghĩ rằng mọi từ được sử dụng trong đất nước chúng ta cũng như trên toàn thế giới đều mang nhân tố thời gian. Từ ngữ của mỗi dân tộc đều vận động trong lịch sử cùng với sự phát triển của dân tộc cho nên nó phải mang tính thời đại. phải định nghĩa thế nào để từ đó không xuất phát từ trong từ điển của ta hay từ trong từ điển của bất cứ nước nào. Chúng ta cùng với thế giới đặt vấn đề thương hiệu trong thời điểm bây giờ, để chúng ta đưa vào đó nội dung cần thiết trong bối cảnh toàn cầu hoá và kinh tế tri thức ngày nay. Từ đó phải mang ý nghĩa mà chúng ta quy định cho nó và từ đó nó phải được xã hội công nhận. Sau đó chúng ta còn phải đề nghị quốc hội đưa vấn đề thương hiệu vào luật pháp và đặt nó trong bối cảnh hội nhập kinh tế ngày nay. Đó là ý kiến thứ nhất.

Ý kiến thứ hai là chúng tôi rất vui mừng được nghe lời phát biểu của các đồng chí đại biểu doanh nghiệp trẻ. Chúng tôi hết sức phấn khởi bởi vì những điều đó cổ vũ chúng tôi, tạo cho tôi niềm tin đối với tương lai. Là một người gần 90 tuổi tôi đã quay về quá khứ nhưng các đồng chí đã kéo tôi đến đây để được cùng các đồng chí nhìn về tương lai. Các đồng chí nhìn về tương lai không bỏ qua quá khứ, không quên những người tuổi già. Còn tôi, người đã già lại chỉ quan tâm đến tuổi trẻ.

Tôi hoan nghênh và lắng nghe đồng chí Chủ tịch phòng thương mại, đồng chí Vũ Tiến Lộc, một đồng chí rất trẻ tuổi đang phụ trách một ngành rất quan trọng của đất nước. Đồng chí nói rằng đồng chí đi đến đâu hỏi về Việt Nam thì người ta đều không biết Việt Nam.

Tôi xin nói thêm rằng đã có một thời kỳ chúng ta đến đâu, nói đến Việt Nam, mọi người đều xúc động và hoan hô chúng ta. Đó là thời kỳ dân tộc Việt Nam chúng ta đánh thắng Pháp, lại đang đánh Mỹ. Suốt 30 năm trời, chúng ta đổ bao nhiêu xương máu, nêu cao tinh thần dũng cảm và trí tuệ tuyệt vời trong chiến đấu. Cho nên khi biết ta là Việt Nam thì người ta tỏ ra sửng sốt vui mừng và khâm phục. Lúc bấy giờ cả thế giới nhìn vào chúng ta, một dân tộc nhỏ bé mà dám chiến đấu và chiến thắng một cường quốc mạnh nhất trên thế giới. Chúng ta đã có một uy tín nhất định trong thời điểm đó. Từ năm 1975, những thành tích của chúng ta lui dần về quá khứ. Thế giới chờ đợi ở chúng ta những nhiệm vụ khác và thắng lợi khác.

Thế kỷ thứ XX là thế kỷ vô cùng khó khăn đối với đất nước này, là thế kỷ vẻ vang chưa từng có trong lịch sử lâu đời của Việt Nam. Trong thế kỷ này chúng ta đã tiếp thu truyền thống của cha ông từ trong quá khứ và đứng trên đỉnh cao của thời đại này để tiếp thu và vận dụng những thành tựu của trí tuệ và bài học cách mạng của thế giới và từ đó giải quyết mọi vấn đề của chúng ta trong thế kỷ XX. Tôi nghĩ rằng hôm nay sự nghiệp oanh liệt này đã đi vào lịch sử. Ngày nay, thế kỷ XXI đang chờ đợi chúng ta trong cuộc hành trình mới.

Ngày nay thế hệ trẻ của chúng ta gánh trên vai những nhiệm vụ vô cùng vẻ vang nhưng cũng vô cùng khó khăn của đất nước. Từ năm 1975 đến giờ nếu như người ta ít nhắc đến Việt Nam thì chỉ vì chúng ta chưa có cái gì để cho người ta kính phục. Nếu có nhắc đến chúng ta, thì e rằng họ chỉ thấy một số việc làm tiêu cực của những anh em xuất khẩu lao động hay của một số người Việt Nam sang nước họ làm ăn đã có những cử chỉ, thái độ thiếu văn hoá. Nếu như chỉ thấy những người ấy thì thế giới sẽ nhìn Việt Nam bằng con mắt rất coi thường.

Vinh dự của Việt Nam hôm nay không phải ở giới già của chúng tôi nữa mà bây giờ đang được đặt lên vai các đồng chí. Các đồng chí phải gánh vác việc ấy. tôi nghĩ rằng những đầu óc thông minh sáng suốt của cha ông chúng ta, những đầu óc đã tạo nên sự nghiệp oanh liệt suốt mấy ngàn năm lịch sử, những đầu óc đã chỉ đạo nhân dân chúng ta trong thế kỷ thứ XX này, thì hôm nay chính đầu óc của các đồng chí, sự thông minh và trí tuệ của các đồng chí đang đảm nhiệm các vấn đề kinh tế của đất nước, đang xây dựng các doanh nghiệp và đang đưa các doanh nghiệp của chúng ta tiến về phía trước.

Vấn đề thứ 4 mà chúng tôi muốn nêu lên hôm nay là sự kiện hàng giả hàng nhái. đó là điều đáng buồn, đáng buồn cho đất nước và cho ngành thương nghiệp chúng ta. Những người làm hàng giả và hàng nhái, không thấy được rằng tất cả cái gì giả dối đều không tồn tại lâu dài và việc làm của họ thuộc về danh dự của con người.

Hàng của người ta đã từ lâu có thương hiệu rõ ràng và nổi tiếng, nay mình lại làm giả hàng bắt chước kiểu dáng của họ để đánh lừa người mua. Đó cũng là một kiểu làm ăn bất chính, tổn hại đến danh dự của bản thân và của đất nước. Tôi tưởng không nên làm thế. chúng ta cần sống đường hoàng với trí tuệ của chúng ta và sống với phẩm chất cao quý của người việt nam. chúng ta không nên làm những thứ đó, bởi vì người làm hàng giả là những người sẽ sống giả, những người sẽ sống tạm bợ trên một môi trường cũng giả dối như họ.

Ở đời còn có những thứ gì còn cao hơn tiền bạc, cao hơn sự giàu có. chúng ta phải khắc phục tình trạng này, không phải chỉ do bản thân các nhà doanh nghiệp, mà còn phải có sự can thiệp của nhà nước và sự nghiêm khắc của pháp luật.

Để rút ngắn thời gian tôi không phát biểu thêm nữa vì phát biểu thì không biết đến bao giờ mới chấm dứt được. Các đồng chí có bảo tôi đọc một câu đối để chúc mừng buổi họp hôm nay. Cách đây ít lâu tôi có làm câu đối để tặng các đồng chí hôm bàn về thương hiệu:

Vì toàn dân thoả mãn tiêu dùng, thâu góp tinh hoa tài trí lại

Với thế giới đua tranh thắng lợi, dương cao thương hiệu nước non này

Hôm nay đến đây, tôi xin tặng các đồng chí câu đối khác. 

Tết 2003, Đài Truyền hình Việt Nam yêu cầu tôi viết một vế câu đối để đồng bào ta đối lại bằng một câu khác. câu của tôi như sau:

Trung với nước, hiếu với dân, đưa tổ quốc trên đường giàu mạnh

Câu này rất khó đối, vì vế trên có câu trung với nước, hiếu với dân là câu của Bác Hồ, thì vế sau làm sao phải có được câu khác của Bác Hồ, chọn trong lời của Bác. 

Cái khó nữa là câu trên mang ý nghĩa đối nội thì câu sau phải nêu được nhiệm vụ đối ngoại. Sợ rằng yêu cầu như thế là quá cao nên câu đáp án của tôi không đưa ra trong dịp ấy. 

Hôm nay tôi dành cả hai câu này để tặng các đồng chí:

       Trung với nước, hiếu với dân, đưa tổ quốc trên đường giàu mạnh

Thắng không kiêu, bại không nản, vượt toàn cầu trong thế đua tranh.

Trung với nước, hiếu với dân là câu của Bác Hồ thì câu sau phải có một câu của Bác: thắng không kiêu, bại không nản.

Câu trước là đối nội, đưa đất nước trên đường giàu mạnh thì câu sau là đối ngoại: vượt toàn cầu trong thế đua tranh. 

Đó là lòng mong mỏi của chúng tôi và là lời chúc mừng đối với tất cả các đồng chí.  

Mot nha bac hoc uyen tham vua ra di
GS Vũ Khiêu tham luận
Mot nha bac hoc uyen tham vua ra di

CHÚ THÍCH:

[1] :- Giáo sư, Tiến sĩ khoa học, Đại biểu Quốc hội các khóa IX, X, XI (1992-2007), Nguyên Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Đối ngoại của Quốc hội (1997-2007)

[2]: -  Đăng trong kỷ yếu buổi nói chuyện chuyên đề “thương hiệu việt nam và hội nhập kinh tế”, ủy ban đối ngoại quốc hội khóa xi, 2003. trang 86 – 93.

Thứ Bảy, 02/10/2021 11:22

Đọc nhiều nhất
Sự Kiện