Luật Đất đai năm 2013: Chuyên gia chỉ bất cập

(Diễn đàn trí thức) - Luật Đất đai năm 2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành đã bộc lộ nhiều bất cập, gây khó khăn cho địa phương trong quá trình tổ chức thi hành.

Ngày 21/12, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức Hội thảo "Đánh giá những bất cập trong các quy định pháp luật về đất đai".

Phát biểu tại hội thảo, GS. Đặng Hùng Võ – Nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường nhận định:

Dù đã giải quyết được nhiều vướng mắc hạn chế của Luật Đất đai 2003, tuy nhiên, sau gần 4 năm thực hiện Luật Đất đai năm 2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành đã bộc lộ nhiều bất cập, gây khó khăn cho các địa phương trong quá trình tổ chức thi hành.

Theo ông Võ, trong số 212 điều của Luật đất đai năm 2013 đã có tới 16 điều nói về quyền lực của nhà nước về đất đai. Nói về quyền lực của Nhà nước như vậy, nhưng lại không chia tách được việc thực hiện hai thẩm quyền:

Một là thay mặt sở hữu toàn dân định đoạt về đất đai (nhà nước tham gia thị trường đất đai) và hai là thực hiện quyền quản lý về đất đai (nhà nước trong vai trọng tài xử lý các quan hệ thị trường).

Ông Võ cho rằng, tình trạng nhà nước vừa đá bóng vừa thổi còi vẫn đang tồn tại mặc dù các quy định về quyền lực của nhà nước trong luật đất đai 2013 đã tăng gần gấp đôi.

"Cơ chế nhà nước thu hồi đất đai và tài sản đã đầu tư trên đất khi nhà đầu tư không đưa đất vào sử dụng hoặc sử dụng đất không đúng tiến độ sau 48 tháng triển khai sự án là không phù hợp. Trong bất luận trường hợp nào nhà nước cũng không được tịch thu hoặc quốc hữu hóa tài sản hợp pháp của mọi tổ chức, công dân", GS. Võ nhấn mạnh.

Luat Dat dai nam 2013: Chuyen gia chi bat cap
Toàn cảnh buổi hội thảo

Vị chuyên gia tiếp tục, về quy hoạch sử dụng đất vẫn chưa thoát khỏi phương pháp luận quy hoạch theo diện tích sử dụng, chưa chuyển sang được phương pháp luận quy hoạch theo không gian, theo cách phân vùng không gian sử dụng đất.

Nhìn lại hệ thống luật pháp đất đai hiện hành, theo ông Võ rất nhiều quy định của pháp luật không theo kịp những đổi mới của hàng loạt Luật có liên quan mới được thông qua như Luật Nhà ở 2014, Luật Kinh doanh bất động sản 2014, Luật Đầu tư 2014, Luật Đầu tư công 2014, Luật Quy hoạch 2017, Luật Lâm nghiệp 2017...Từ đây, có thể thấy nhiều khoảng trống và khoảng chồng chéo có xung đột đang tồn tại trong hệ thống pháp luật đất đai.

GS. Đặng Hùng Võ phân tích, Luật Đất đai 2013 được xây dựng trên cơ sở tập hợp dự thảo của nhiều bộ phận nộp lên nên có tồn tại độ vênh, thậm chí là xung đột ngay trong nội bộ Luật.

Đáng lưu ý, yếu tố quan trọng hơn là tài chính đất đai và kinh tế đất đai lại hoàn toàn vắng bóng trong Luật đất đai 2013. Do không có quy định về tài chính đất đai nên nguồn thu từ đất ở nước ta vẫn không hiệu quả và không bền vững.

Từ những vấn đề trên, ông Võ nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật Đất đai 2013 là một nhu cầu thực tiễn, nhất là khi tốc độ và nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội đang ở mức khá cao.

Vốn tài chính và đất đai là 2 đầu vào quan trọng nhất, trong đó đất đai còn là yếu tố chuyển sang được thành vốn tài chính. Một hệ thống chính sách đất đai thông minh có thể giải quyết được nhiều việc trong đầu tư, phát triển.

Đưa ra quan điểm về vấn đề này, ông Đặng Đình Luyến – Nguyên PCN Ủy ban Pháp luật Quốc hội cho biết, thực tế, khi thi hành Luật Đất đai 2003, TP Hà Nội đã triển khai thực hiện việc giao đất, cho thuê đất thực hiện dự án đầu tư theo hình thức chủ đầu tư nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

Kết quả, 70% diện tích đất đã chuyển nhượng theo quy hoạch. Số còn lại không tự thỏa thuận được do có trường hợp ép chủ đầu tư phải thỏa thuận với mức giá cao hơn khiến một số dự án kéo dài hàng chục năm.

Nhiều trường hợp diện tích đất chưa thỏa thuận được nằm xen kẽ trong khu đã thỏa thuận cho nên dự án cũng không thể triển khai đành "đắp chiếu" nằm chờ gây thiệt hại cho doanh nghiệp nói riêng và nền kinh tế nói chung, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, quy hoạch kiến trúc được phê duyệt.

Trong khi đó, theo ông Luyến, Luật Đất đai 2013 lại thiếu các chế tài xử lý các trường hợp nêu trên.

TS. KTS Đào Ngọc Nghiêm - Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch và Phát triển đô thị Hà Nội cho rằng, trong những năm qua, cơ chế, chính sách về đất đai đã góp phần khai thác phát huy nguồn nội lực quan trọng để phát triển KT - XH, song cũng còn nhiều tồn tại. Những tồn tại này thể hiện rõ ở việc 70% tỷ lệ khiếu nại liên quan đến đất đai.

Bên cạnh đó, sau khi Luật đất đai 2013 ban hành, Quốc hội đã thông qua nhiều Luật mới như Luật Quy hoạch, Luật Lâm nghiệp, Luật Thủy sản... đòi hỏi phải điều chỉnh thể chế về đất đai mà trước hết là Luật đất đai để đảm bảo thống nhất, đồng bộ của hệ thống Luật.

Bảo Ngọc

Thứ Sáu, 22/12/2017 16:29

Đọc nhiều nhất
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện