Trung Quốc xâm phạm vùng biển, Việt Nam có thể làm gì?

(Tình hình Biển Đông - Vấn đề Biển Đông) - Khi các biện pháp ngoại giao không có hiệu quả, Việt Nam sẽ có thể đưa vụ việc ra giải quyết ở các cơ quan tư pháp.

Chiến dịch dài hơi của Trung Quốc

Ngày 16/8, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Thị Thu Hằng cho biết, ngày 13/8, tàu khảo sát Hải Dương 8 và một số tàu hộ tống của Trung Quốc đã trở lại hoạt động xâm phạm vùng biển Việt Nam.

"Đây là vùng biển hoàn toàn thuộc quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam, được xác định theo các quy định của Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam khẳng định.

Trên báo Thanh niên, giáo sư về luật hàng hải quốc tế James Kraska tại Đại học Hải chiến Mỹ cảnh báo, việc tàu Hải Dương Địa chất 8 trở lại vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Việt Nam là một phần trong chiến dịch dài hơi nhằm “bình thường hóa” sự hiện diện của tàu Trung Quốc tại đây.

Chuyên gia Hoàng Việt (thành viên Ban Nghiên cứu luật Biển và hải đảo thuộc Liên đoàn Luật sư Việt Nam) cũng đánh giá, việc Trung Quốc dùng tàu thăm dò vi phạm vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa thời gian qua không chỉ đối với Việt Nam mà còn xảy ra với Malaysia, Philippines.

Những hành động này cho thấy Trung Quốc quyết tâm biến yêu sách “đường lưỡi bò” phi pháp thành chuyện đã rồi, buộc thế giới phải chấp nhận sự phi lý, bất chấp luật pháp cũng như lợi ích của cộng đồng quốc tế.

Trung Quoc xam pham vung bien, Viet Nam co the lam gi? 
Lực lượng hải quân bảo vệ quần đảo Trường Sa được trang bị phương tiện tuần tra hiện đại, luôn đề cao cảnh giác, tuần tra theo dõi, nắm chắc tình hình trên biển, dự báo đúng tình hình để có kế hoạch và chủ động ứng phó với mọi diễn biến. Ảnh: TTXVN

“Nếu phản ứng của Việt Nam và cộng đồng quốc tế, trước hết là ASEAN, không hiệu quả thì tiếp theo sẽ là các vùng biển thuộc những quốc gia khác như vùng Natuna của Indonesia, vùng biển của Brunei... Trung Quốc sẽ dần dần lấn tới và áp đặt chủ quyền phi lý của họ, tiến tới kiểm soát hoàn toàn Biển Đông rồi lấn sang các biển khác.

Nguy cơ thương mại biển trên thế giới sẽ bị Trung Quốc chi phối, sự phát triển và nền hòa bình của thế giới sẽ bị đe dọa", LS Hoàng Việt cảnh báo.

Việt Nam có thể làm gì?

Trước hành động phi pháp của Trung Quốc, theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao, Việt Nam đã giao thiệp với Trung Quốc, phản đối việc Trung Quốc tái diễn vi phạm nghiêm trọng, yêu cầu Trung Quốc rút toàn bộ nhóm tàu nói trên ra khỏi vùng biển của Việt Nam, tôn trọng quyền chủ quyền, quyền tài phán, các quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Việt Nam theo Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 và luật pháp quốc tế.

Các lực lượng chức năng của Việt Nam tiếp tục triển khai các biện pháp thực thi chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán theo đúng pháp luật Việt Nam và luật pháp quốc tế.

Việt Nam kêu gọi các nước có liên quan và cộng đồng quốc tế đóng góp tích cực vào duy trì hòa bình, ổn định và hợp tác ở Biển Đông, khu vực và quốc tế.

TTXVN dẫn lời GS.TS Phạm Quang Minh, chuyên gia nghiên cứu quan hệ quốc tế, Hiệu trưởng trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, Việt Nam cần tranh thủ tiếng nói của cộng đồng quốc tế, sử dụng nền ngoại giao của mình để đạt được mục đích giải quyết hòa bình các mâu thuẫn quốc tế.

Đây là quan điểm đã được khẳng định từ năm 1988 khi Việt Nam có chiến lược ngoại giao, an ninh mới. Chiến lược này vẫn còn nguyên giá trị cho tới ngày nay với 3 nội hàm: một nền kinh tế mạnh, một nền quốc phòng vừa đủ mạnh và một nền ngoại giao rộng mở.

Giáo sư Phạm Quang Minh nhận định trụ cột thứ 3 là công cụ sắc bén để thế giới hiểu hơn về Việt Nam, chia sẻ những giá trị, quan điểm, nguyên tắc bất di bất dịch của Việt Nam là giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, không sử dụng vũ lực và không đe dọa sử dụng vũ lực.

Cũng theo vị chuyên gia, Biển Đông là tuyến đường giao thương, hàng hải lớn, nhộn nhịp nhất của thế giới, và theo giáo sư Phạm Quang Minh, các quốc gia Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Nga… đều có những lợi ích đan xen.

Các nước lớn một mặt đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường hợp tác về kinh tế, song họ cũng chính là những nước có chi phí, tiềm lực quốc phòng mạnh nhất, với Mỹ khoảng 600 tỷ USD, Trung Quốc khoảng 200 tỷ USD, Nhật Bản khoảng 45-50 tỷ USD…

Do đó, mọi cử chỉ của những quốc gia này liên quan tới vấn đề an ninh đều ảnh hưởng tới các quốc gia trong khu vực.

GS Phạm Quang Minh cũng nhấn mạnh, bên cạnh vai trò các nước lớn, các nước vừa và nhỏ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an ninh khu vực.

Trong bối cảnh hiện nay, cách thức của các nước vừa và nhỏ vẫn là giải quyết vấn đề một cách hòa bình bằng con đường ngoại giao.

Sức mạnh nội lực, sự đồng thuận ở bên trong sẽ tạo cho Việt Nam một tiếng nói ngoại giao lớn hơn như Bác Hồ đã dạy: "Thực lực là cái chiêng, ngoại giao là cái tiếng, chiêng có to tiếng mới lớn".

Trên mặt trận ngoại giao, Việt Nam luôn cần cố gắng thực hiện phương châm đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại.

Cùng chia sẻ quan điểm này trên VOV, TS Phạm Lan Dung, Tổng Thư ký Hội Luật Quốc tế Việt Nam, Việt Nam là một quốc gia thành viên UNCLOS và chủ trương của Việt Nam là sẽ kiên trì, sử dụng các biện pháp hòa bình để giải quyết các tranh chấp.

Trên thực địa, chúng ta phải sử dụng những biện pháp kiên quyết nhưng cũng rất kiềm chế, để làm sao tuân thủ pháp luật, đảm bảo phù hợp với những quy định của UNCLOS, pháp luật quốc tế và phù hợp với luật pháp của Việt Nam.

Về mặt ngoại giao, chúng ta thấy người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Việt Nam đã nêu rõ, Việt Nam đã có nỗ lực không ngừng trao đổi quan điểm với Trung Quốc ở nhiều cấp độ khác nhau.

Hiện Việt Nam đã rất kiên trì nỗ lực thực hiện những biện pháp đàm phán và trao đổi quan điểm với phía Trung Quốc. Đây cũng là một trong những điều kiện đầu tiên mà các quốc gia cần phải làm trước khi muốn đưa vụ việc ra giải quyết ở các cơ quan tư pháp.

"Các bước đi mà chúng ta thực hiện là rất phù hợp với luật pháp quốc tế và đó cũng là sự chuẩn bị rất cẩn thận, nghiêm túc để đảm bảo các biện pháp ngoại giao có hiệu quả cao nhất. Ngay cả khi các biện pháp ngoại giao không có hiệu quả nữa, thì đó cũng là cách mở đường cho khả năng tiến hành các biện pháp pháp lý nếu thấy cần thiết", TS Phạm Lan Dung nói.

Trong khi đó, chuyên gia Kraska đề nghị Việt Nam nên nộp đơn kiện Trung Quốc theo Phụ lục VII của UNCLOS 1982.

Ông cũng cảnh báo việc phản ứng riêng rẽ của từng nước có thể khiến Trung Quốc đạt lợi thế. Vì thế, theo ông, Việt Nam nên hợp tác cùng các quốc gia bị đe dọa khác như Malaysia, Indonesia và Philippines để thu thập bằng chứng về những hành vi phi pháp của Trung Quốc rồi cùng có nỗ lực ứng phó chung.

“Các nước có thể trình bằng chứng lên Tổ chức Hàng hải quốc tế và Đại hội đồng LHQ và thậm chí trao bằng chứng cho các quốc gia khác như Nhật Bản, Hàn Quốc cũng như những liên minh đa phương - EU hay NATO chẳng hạn”, ông Kraska đề xuất trên báo Thanh niên.

Minh Thái (Tổng hợp)

Chủ Nhật, 18/08/2019 09:48

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện