Xin nhập 37 toa tàu cũ của Nhật: Xem xét kỹ...

(Tin tức thời sự) - GS.TS Bùi Xuân Phong đề nghị ngành đường sắt tính toán kỹ chi phí hoán cải, thời gian sử dụng, độ an toàn... nếu nhập các toa tàu cũ về.

Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) vừa kiến nghị Thủ tướng cho nhập khẩu, khai thác 37 toa tàu tự hành đã qua sử dụng của Nhật Bản.

Các toa xe có ghế mềm được thiết kế 68-82 chỗ ngồi, 28-34 chỗ đứng, có thể vận hành độc lập không cần đầu kéo với tốc độ tối đa 95 km/h trên đường sắt khổ 1.067 mm của Nhật Bản.

Phía Nhật Bản sẵn sàng chuyển giao miễn phí những toa xe này cho VNR. Phía Việt Nam chỉ cần bỏ chi phi nhập khẩu, cải tạo.

Trao đổi với Đất Việt, GS.TS Bùi Xuân Phong, Chủ tịch Hội Kinh tế và Vận tải đường sắt Việt Nam cho biết, khi Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam đưa ra đề xuất trên nên đương nhiên đã có tính toán. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý cần cân nhắc kỹ lưỡng một số vấn đề nếu nhập các toa tàu cũ này về để làm sao đảm bảo sử dụng cho hiệu quả.

Thứ nhất, những toa tàu mà phía doanh nghiệp Nhật Bản là Công ty Đường sắt Đông Nhật Bản ngưng khai thác được sản xuất trong giai đoạn 1979-1982, đến nay đã 39-42 năm tuổi.

Trong khi đó, theo quy định hiện hành, toa tàu chở khách đã qua sử dụng nhập khẩu không được quá 10 năm. Niên hạn với toa tàu khách Việt Nam quy định không quá 40 năm. Chính vì vậy, quy định về số năm khai thác chính là vướng mắc lớn nhất khiến cho VNR phải xin ý kiến Thủ tướng. VNR phải kiến nghị và Thủ tướng đồng ý mới được phép nhập khẩu, đưa vào sử dụng.

Thứ hai, về chênh lệch khổ đường, các toa tàu cũ của Nhật chạy trên khổ 1.067mm, trong khi ở Việt Nam, đường sắt khổ 1.000mm chiếm tới 85%, còn lại khổ tiêu chuẩn 1.435mm chỉ chiếm 6%, khổ lồng chiếm 9%. Do đó, nếu nhập về, ngành đường sắt phải hoán cải cho phù hợp với khổ đường phổ biến ở Việt Nam là 1.000mm.

"Việc này không phức tạp, ngành đường sắt chỉ cần thay các giá chuyển hướng là có thể thay đổi được", GS Bùi Xuân Phong nói.

Xin nhap 37 toa tau cu cua Nhat: Xem xet ky...
Nếu nhập 37 toa tàu cũ của Nhật về, ngành đường sắt sẽ phải cải tạo lại cho phù hợp với khổ đường của Việt Nam. Ảnh minh họa

Tuy nhiên, ông cũng đề nghị ngành đường sắt phải tính toán cẩn thận. Dù số toa tàu cũ của Nhật này Việt Nam không mất tiền mua nhưng phải bỏ chi phí nhập khẩu, hoán cải. Chi phí ấy là bao nhiêu, thời gian sử dụng còn lại có bù đắp được số tiền đã bỏ ra hay không? Chưa kể, kỹ thuật, công nghệ sử dụng có phù hợp với tốc độ chạy tàu, có đảm bảo hay không...

"Cho nên, VNR phải nêu rõ phương án của mình và Nhà nước sẽ giao cho một cơ quan thẩm định... tất cả phải làm rành mạch, thận trọng.

Còn riêng về nỗi lo Việt Nam nhập rác thác, thực tế là các toa tàu của Việt Nam nếu kiểm định thì số lượng còn dùng được không nhiều. Tàu khách còn đỡ, tàu hàng thì phần nhiều đều quá hạn", Chủ tịch Hội Kinh tế và Vận tải đường sắt Việt Nam nói.

Về vấn đề này, chia sẻ trên VnExpress, ông Đặng Sỹ Mạnh, Tổng giám đốc VNR cho biết: "Chi phí nhập các toa xe này và sửa chữa để phù hợp với khổ ray thấp hơn nhiều chi phí đóng mới hoặc mua toa xe cũ của nước khác. Chúng tôi còn có thể học công nghệ sản xuất toa xe tự hành kéo đẩy của Nhật".

Phía Nhật Bản đã chuyển giao nhiều toa xe cũ cho đường sắt các nước trong khu vực Đông Nam Á như Myanmar, Indonesia và Phillipines và đã được các nước này vận hành phục vụ hành khách.

Đề xuất nhập khẩu các toa tàu cũ của Nhật Bản cũng tạo ra cuộc tranh luận sôi nổi của bạn đọc trên khắp các tờ báo và đa phần chia làm hai luồng ý kiến trái chiều.

Một luồng ý kiến ủng hộ nhập khẩu vì tin tưởng vào chất lượng máy móc của Nhật.

"Dù các toa xe cũ của Nhật đã có tuổi đời hoảng 40 năm nhưng vẫn rất ổn, Việt Nam có thể nhập về cải tạo, thay thế các toa xe hư hỏng. Đường sắt Việt Nam cho đến nay còn sử dụng một số toa tàu (tàu chợ) từ thời Pháp... chạy trên đường tiếng ồn ầm ầm, nhà gần đường ray nhức cả đầu mỗi lần tàu chạy qua", một độc giả viết.

Đồng quan điểm, một độc giả khác cho biết, Việt Nam vẫn dùng nhiều toa xe trên 40 năm của Ấn Độ, Trung Quốc đóng. Toa xe Nhật 40 năm vẫn tốt. Nếu không chở khách mà cải tạo trục bánh sang khổ 1.000mm của đường sắt Việt Nam những toa xe tự hành này dùng phục vụ công vụ, chở khách trên tuyến ngắn cũng rất tốt.

Cũng ủng hộ nhập khẩu, một số ý kiến đề xuất nhập thử nghiệm một số toa tàu trước, nếu thấy tốt, hiệu quả thì nhập tiếp theo. Không nên nhập một lúc nhiều như vậy, tránh rủi ro nếu không hiệu quả.

So sánh giữa việc mua mới và nhập cũ, một ý kiến phân tích: Giả sử nếu mua dùng trong 20 năm thì toa mới trị giá 100 tỷ yên chi phí bảo trì 1 tỷ yên mỗi năm thì mỗi năm sẽ mất 100/20+1=6 tỷ yên mỗi năm, còn mua toa cũ 20 tỷ yên, bảo trì 3 tỷ yên mỗi năm trong 20 năm thì mỗi năm tốn 20/20+3=4 tỷ, chênh lệch khoảng 2 tỷ mỗi năm có thể mang đầu tư thu hút vốn nước ngoài. Điều quan trọng ở đây là mua tàu mới có làm tăng mức sống và thu nhập cho người dân không?

Ở chiều ngược lại, nhiều ý kiến cho rằng VNR nên cân nhắc rất kỹ chi phí nhập khẩu, cải tạo, sửa chữa so với đóng mới các toa xe. Chưa kể, khi bảo trì liệu có linh kiện thay thế không khi hàng đã hết "date" từ lâu?

Trên báo Vnexpress, độc giả Lê Xuân Hồng chia sẻ đã từng làm việc trong nhà máy sản xuất toa xe của Nhật tại khu liên hợp Jtech ở Kanazawa Bunko, thành phố Yokohama. Những tiêu chuẩn khắt khe quy trình nghiêm ngặt đã làm cho các toa xe bền vậy. Nhưng độc giả này không ủng hộ cải tạo từ khổ ray Nhật sang khổ Việt Nam đang sử dụng vì "cách nhau hơn gang tay" và đề nghị nên triển khai đường sắt mới song song với đường cũ để chạy tàu cao tốc.

Có không ít ý kiến cảm thán khi khoa học kỹ thuật đã phát triển, ngành đường sắt vẫn nhập hàng chục toa xe đóng từ hơn 40 năm trước về cải tạo. "Thử hỏi đường sắt nước nhà còn tụt hậu đến bao giờ nữa?", một độc giả nói.

Một ý kiến khác cũng thẳng thắn bày tỏ, không nên nhập hàng cũ về, tránh biến Việt Nam thành "bãi rác thế giới".

"Công nghiệp trong nước đủ sức đóng mới các loại toa tàu thì tại sao phải nhập hàng thải đã hơn 40 năm tuổi? Dù chất lượng ban đầu có tốt đến thế nào thì sau hơn 40 năm vận hành nó chỉ còn là phế liệu. Các bài học nhập đồ cũ về làm phế liệu vẫn còn đó", một độc giả nêu quan điểm.

Thành Luân

Thứ Hai, 18/10/2021 07:26

Sự Kiện