Thu phí vào nội đô Hà Nội: Chỉ rõ nhiều băn khoăn

(Tin tức thời sự) - Theo chuyên gia, Hà Nội chủ trương giãn dân ở nội đô ra ngoại thành, nếu thu phí sẽ khiến chủ trương này khó thực hiện, người dân thêm gánh nặng.  

Sở GTVT Hà Nội vừa cùng với đơn vị tư vấn (Trường Đại học GTVT) xây dựng xong phương án lập 87 trạm thu phí phương tiện vào nội đô. Mục tiêu của đề án để giảm xe ô tô đi vào nội đô nhằm giải quyết ùn tắc, ô nhiễm môi trường.

Theo phương án của đơn vị tư vấn, hầu hết các vị trí đưa ra để lập trạm thu phí này nằm ở khu vực cửa ngõ vào trung tâm thành phố. Ranh giới để xác định giữa khu vực nội đô và ngoại thành là đường Vành đai 3 đã được khép kín, bao gồm các tuyến đường, cầu đã được cơ quan tư vấn lên danh sách: Vành đai 3 (dưới thấp) - cầu Thanh Trì - Pháp Vân - Mai Dịch - Phạm Văn Đồng - Tây Hồ Tây - Võ Chí Công - Cầu Nhật Tân - Hoàng Sa - Trường Sa - Lý Sơn - Nguyễn Văn Linh - Vành đai 3.

Trên cơ sở tuyến đường khép kín khu vực nội đô đã được xác định, tư vấn đưa ra 68 vị trí để lập tổng cộng 87 trạm thu phí phương tiện từ bên ngoài vào nội thành. Trong đó có các vị trí như: nút giao Nguyễn Trãi - Khuất Duy Tiến, nút giao Big C Thăng Long, Lê Văn Lương, Xuân Thủy, Giải Phóng, Cổ Linh - cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, Hoàng Quốc Việt, Võ Chí Công, cầu Đông Trù, cầu Chương Dương, cầu Thanh Trì…

Thời gian mà đơn vị tư vấn đề xuất thu phí xe vào nội thành là ban ngày, khung giờ từ 5 đến 21h trong đó có phân biệt mức phí giữa giờ cao điểm và giờ thấp điểm.

Trao đổi với Đất Việt, GS.TS Bùi Xuân Cậy, nguyên Trưởng Bộ môn Đường bộ, Khoa Công trình, Đại học GTVT bày tỏ băn khoăn về ý tưởng thu phí phương tiện vào nội đô. Bởi lẽ, Hà Nội chủ trương giãn dân ra ngoại thành để giảm áp lực cho nội đô, bây giờ lại thu phí phương tiện vào nội đô mà ranh giới là đường Vành đai 3.

"Người dân đi lại sẽ phải trả phí, làm sao có thể thực hiện được mục tiêu giãn dân? Thử tưởng tượng người dân sáng đi từ ngoại thành vào thành phố rồi chiều tối lại từ nội thành ra ngoài để về nhà, như vậy họ mất tiền hai lần, làm tăng gánh nặng cho người dân mà trái với mục tiêu giãn dân ra ngoại thành", GS Cậy đặt vấn đề.

Thu phi vao noi do Ha Noi: Chi ro nhieu ban khoan
Hà Nội dự kiến lập 87 trạm thu phí ô tô vào nội đô để giảm ùn tắc giao thông. Ảnh: VnEconomy

Trong khi đó, hoan nghênh ý tưởng hạn chế xe ô tô vào nội đô để giảm ùn tắc giao thông, bảo vệ môi trường của Hà Nội, ông Bùi Danh Liên, nguyên Chủ tịch Hiệp hội Vận tải TP Hà Nội cho rằng, về lâu dài, việc này rất phù hợp với hoàn cảnh Hà Nội, đồng thời phù hợp với xu thế phát triển của các đô thị lớn trên thế giới. Dù vậy, ông nhấn mạnh, Hà Nội nên nghiên cứu cho thấu đáo đề án này, áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý giao thông và quan trọng hơn, dù làm gì thì phải chi tiêu đồng tiền của người dân cho hợp tình, hợp lý, được người dân đồng thuận thì mới thành công được.

Phân tích cụ thể, nguyên Chủ tịch Hiệp hội Vận tải TP Hà Nội cho biết, để thu phí ô tô vào nội đô cần phải đi kèm với các điều kiện.

Trước hết, phải phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội và ý thức của người dân, nếu đi trước một bước không thành công có khi lại gây tốn kém.

Ông chỉ rõ, nếu thành lập 87 trạm thu phí hoạt động từ 5h đến 21h, kèm theo đầu tư cơ sở vật chất cho các trạm này, Hà Nội sẽ vô cùng tốn kém, trong khi trước mắt cần phải làm nhiều việc khác quan trọng hơn như hoàn thiện hạ tầng giao thông công cộng của thành phố.

Bên cạnh đó, nếu người dân chưa đồng thuận thì sẽ khó thực hiện được đề án này.

"Có nhiều đường vào nội đô, không lẽ mỗi một đường lại lập một trạm thu phí hay lập trạm thu phí ở một số đường rồi những đường còn lại chặn, buộc người dân phải đi đường có trạm?

Hạ tầng giao thông của Hà Nội hiện nay rất yếu kém, cần đầu tư với một kế hoạch chặt chẽ thì mới tính đến chuyện thu phí", ông Liên nói.

Vị chuyên gia nói thêm, đề án trên chỉ nên thực hiện khi các phương tiện giao thông công cộng đáp ứng được ít nhất 50% nhu cầu đi lại của người dân.

Tuy nhiên, hiện nay, tỷ lệ đáp ứng của các phương tiện công cộng trên địa bàn Hà Nội mới chỉ đạt hơn 10%, người dân buộc phải di chuyển bằng phương tiện cá nhân. Nếu chỉ tiêu phương tiện công cộng còn chưa đạt được mà đã đặt ra việc thu phí e là có phần  vội vàng.

Một điểm khác được ông Bùi Danh Liên lưu ý, đó là thu phí phải theo phương pháp hiện đại, không phải thành lập ra một đội ngũ nhân viên hùng hậu để đứng thu tiền. Làm vậy chưa thấy hiệu quả đâu, chỉ thấy ngân sách thành phố phải bỏ tiền ra nuôi bộ máy ấy.

"Hiện nay đã triển khai thu phí tự động, Hà Nội cần áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý điều hành giao thông và thu phí giao thông để tránh gây ùn tắc, đồng thời giảm chi phí nhân sự. Mỗi chủ xe phải có một tài khoản, tài khoản ấy liên thông giữa các ngân hàng. 

Làm sao người dân phải tạo lập được thói quen thanh toán qua thẻ thì mới áp dụng được, còn cứ theo hình thức cũ thì càng thêm ùn tắc, trái với mục tiêu đề án đặt ra", ông nói.

Nhận định trong thời gian trước mắt, Hà Nội khó đáp ứng được các điều kiện trên nên ông Liên đề nghị lùi thực hiện đề án này ít nhất đến năm 2030 mới thực hiện.

"Phải có thời gian để có sự đồng thuận của người dân, khi trình độ dân trí và điều kiện kinh tế của người dân được nâng lên thì hẵng thực hiện", ông Bùi Danh Liên nhấn mạnh.

Trao đổi với báo Giao thông ngày 27/10, lãnh đạo Sở GTVT Hà Nội cho biết, các vị trí đặt trạm thu phí đơn vị tư vấn lập ra mới chỉ là những dự thảo, đề xuất.

"Sau khi nhận phương án, chúng tôi còn phải rà soát, nghiên cứu và đề xuất thành phố chấp thuận", vị này cho biết.

Theo đơn vị xây dựng phương án, hiện phương tiện tham gia giao thông trên địa bàn TP Hà Nội đã tăng lên 6,4 triệu phương tiện, trong đó ô tô là 0,6 triệu xe, xe máy là 5,6 triệu xe.

Theo Đề án quản lý xe cá nhân, đến năm 2030 Thủ đô sẽ dừng hoạt động xe máy tại các quận nội thành, nhưng do số lượng ô tô hiện nay đang tăng cao hơn cả xe máy, mỗi năm thêm 10,2%, nên việc đưa ra phương án thu phí vào nội đô để giảm lượng ô tô trong khu vực trung tâm là rất cần thiết.

Thành Luân

Thứ Năm, 28/10/2021 07:34

Sự Kiện