Thu phí vành đai 4: Đừng đẩy 'vống' lên

(Tin tức thời sự) - BOT vành đai 4 cần tính toán đưa ra một mức phí hợp lý, không cố đẩy phí quá cao nếu lại chính là "gậy ông đập lưng ông".

Đường vành đai 4, vừa được ba tỉnh Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên thống nhất 3 kịch bản thu phí dự tính từ năm 2030. Theo đó, tuyến đường với chiều dài toàn tuyến là 120km, tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 94 nghìn tỷ, mức phí BOT trên đường cao tốc vành đai 4 sẽ có mức giá 2.100 đồng/km cho xe tiêu chuẩn (dưới 12 chỗ), đi toàn tuyến 230 nghìn đồng/lượt.

Thu phi vanh dai 4: Dung day 'vong' len
Quy hoạch đường Vành đai 4 - vùng Thủ đô.

Với mức huy động vốn từ nhà nước là 55%, nhà đầu tư là 45%, 5% là vay lãi, thời gian thu phí hoàn vốn trên đường cao tốc dự tính là 21 năm.

Bàn thêm về phương án thu phí nói trên, TS Nguyễn Xuân Thủy khẳng định cao tốc làm mới là phải thu phí để hoàn vốn, tuy nhiên, mức phí cũng như phương án thu phí như thế nào phải được tính toán rất kỹ.

Ông lưu ý, mức phí và cách thức thu phí lâu nay vẫn được một số nhà đầu tư tuyến cao tốc thực hiện rất tùy tiện như tính toán thiếu minh bạch, mức phí đưa ra quá cao, thời gian thu phí quá lâu... gây nhiều bức xúc trong dư luận. Đặc biệt, phương án thu phí, mức phí hầu hết đều do địa phương và các nhà đầu tư tự quyết, đối tượng trực tiếp sử dụng và trả phí là người dân thì không được tôn trọng, hỏi ý kiến.

Vì điều này, ông cho rằng tuyến đường cao tốc BOT vành đai 4 cần tính toán đưa ra một mức phí hợp lý: "Thu phí cao có thể giúp nhà đầu tư thu hồi vốn nhanh, lợi nhuận nhiều nhưng ngược lại có thể không hấp dẫn người tham gia giao thông, phương tiện qua lại lèo tèo, rất dễ dẫn tới đổ vỡ phương án tài chính sau này".

Vì điều này, ông Thủy đưa ra lời khuyên với các nhà đầu tư cần nhìn vào lợi ích chung "năng nhặt chặt bị", thu phí thấp nhưng thu nhiều phương tiện sẽ bền vững, ổn định hơn.

Bên cạnh đó, ông cũng lưu ý mức phí thu tới 2,1 nghìn đồng/km mà kéo dài tới 21 năm là thời gian quá lâu, cần xem xét rút ngắn thời hạn thu phí với các tuyến cao tốc xuống từ 12-15 năm.

"Thu phí 21 năm là quá dài, trong suốt thời gian này có biết bao nhiêu biến động, kể cả việc lượt phương tiện qua lại tăng lên bao nhiêu lần, vì thế, cần rút ngắn thời gian thu phí xuống.

Một vấn đề nữa cũng đã được tôi nói rất nhiều là phí cao tốc phải càng ngày càng thấp đi, tại sao lại càng ngày càng có xu hướng tăng lên. Phương tiện đi lại ngày càng đông, điển hình như tuyến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ, lượng phương tiện ngày càng tăng lên, như vậy thì mức phí và thời gian phải giảm dần tương ứng, tại sao lại tăng lên được?

Do đó, tôi kiến nghị cần phải có một hội đồng đánh giá, trong đó cần thiết phải có ý kiến, giám sát từ người trực tiếp tham gia giao thông.

"Tổng mức đầu tư minh bạch, giá phí phù hợp, thời gian thu phí hợp lý chắc chắn sẽ ngày càng thu hút được người tham gia giao thông qua lại, như vậy tổng doanh thu cũng lớn hơn.

Tuy nhiên, nếu cứ áp đặt mức thu phí thật cao, kéo dài thời gian thu phí sẽ càng khiến người dân bức xúc, phản ứng, dự án không khả thi, rủi ro chính nhà đầu tư phải gánh", ông Thủy nói.

Một vấn đề nữa, ông Thủy cũng nói thêm, đó là dự án này sẽ đi qua 3 tỉnh, do đó, việc đặt trạm thu phí phải toán phù hợp, đúng quy định, tiêu chuẩn của ngành giao thông. Không thể lặp lại tình trạng đặt trạm thu phí tùy tiện, 30-40km lại xuất hiện một trạm thu phí được.

Ngoài ra, bắt buộc phải làm những tuyến đường quốc lộ dành cho người dân không có nhu cầu đi vào cao tốc để mất phí. Các tuyến đường làm cao tốc phải có đường quốc lộ song song, không được làm cao tốc tại những tuyến đường độc đạo, làm mất đi mục tiêu chính của giao thông là "phục vụ người dân là trung tâm".

Đánh giá chung, vị chuyên gia cho biết, tuyến đường này là tuyến đường nối kết giữa các tỉnh, chủ yếu phục vụ vận chuyển nguyên vật liệu sản xuất, về lâu dài vẫn có nhu cầu đi lại. Tuy nhiên, về tính hấp dẫn thì không thể so sánh với các tuyến quốc lộ khác.

"Quan điểm của tôi là vẫn không nên tập trung quá nhiều vào cao tốc, thay vào đó hãy tập trung đầu tư, phát triển cân bằng nhiều loại phương thức vận tải khác nhau, trong đó đặc biệt lưu ý tới loại hình vận tải đường sắt để đảm đương những trục vận tải chính.

Vận tải đường sắt là vận tải an toàn, vận chuyển hàng hóa tải trọng lớn, tiết kiệm được chi phí, giảm gánh nặng cho người tham gia", ông Thủy nói.

Thái Bình

Thứ Bảy, 23/10/2021 08:16

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện