Phản biện phí BOT rẻ nhất Đông Nam Á: Điều chưa nói...

(Tin tức thời sự) - Chi phí vận tải trong cấu thành giá đã từ 20% đến 30%, trong lúc thế giới chỉ từ 5% đến 10%, làm sao cạnh tranh được với khu vực, thế giới.

Quản lý hợp đồng BOT quá lỏng lẻo

Trước khẳng định của Bộ GTVT, so sánh với hầu hết các nước thì phí đường bộ BOT của Việt Nam rẻ nhất Đông Nam Á, chuyên gia giao thông, TS Phạm Sanh cho rằng, vấn đề hiệu quả đầu tư các dự án BOT hạ tầng giao thông nói chung và vấn đề tăng phí các trạm thu phí BOT đồng loạt mới đây, phải nói đã tốn khá nhiều giấy bút, trải qua nhiều hội thảo tranh luận, thậm chí trên diễn đàn Quốc Hội.

Thế nhưng, đều chưa đi đến đồng thuận cao, chưa có tiếng nói chung giữa Bộ GTVT, nhà đầu tư và người dân.

Hiện tượng doanh nghiệp vận tải và người dân bức xúc tụ họp phản đối tại một số trạm thu phí, thậm chí chặn xe, phá dải phân cách, né trạm…cho thấy mục tiêu hài hòa lợi ích 3 bên: nhà đầu tư, Nhà nước và người dân đã có vấn đề.

Phí BOT rẻ nhất Đông Nam Á: ĐBQH hỏi ''quan'' giao thông

"Về vấn đề tăng phí đồng loạt, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Hồng Trường cho rằng việc tăng phí vẫn theo đúng quy định và Việt Nam vẫn có mức phí BOT rẻ nhất Đông Nam Á. Theo tôi, phát biểu này chưa chuẩn.

Thứ nhất, nói “đúng” quy định có lẽ căn cứ theo điều 6 về Khung mức thu phí tại thông tư 159/2013 của Bộ Tài chính. Thật ra điều 6 có 2 khoản: khoản 6.1 nói về thẩm quyền Bộ Tài chính điều chỉnh khung mức thu phí (tối thiểu, tối đa) định kỳ 3 năm một lần căn cứ vào tình hình thực tế, chỉ số giá cả và đề xuất của Bộ GTVT.

Khoản 6.2 nói rõ “Mức thu phí cụ thể đối với từng dự án do Bộ Tài chính (đối với đường quốc lộ) hoặc Hội đồng nhân dân cấp tỉnh (đối với đường địa phương) quy định phù hợp với cấp đường và độ dài đoạn đường thu phí theo dự án đầu tư được duyệt và đề nghị của nhà đầu tư”.

Như vậy, từng dự án BOT đều có phương án tài chính, trong đó có đề án thu phí, cụ thể công khai minh bạch ngay từ đầu, đặc biệt là các điều kiện tăng (giảm) phí, phương pháp tính…đều phải rõ trong hợp đồng.

Phan bien phi BOT re nhat Dong Nam A: Dieu chua noi...

Phải công khai, minh bạch toàn bộ quá trình thu phí

Việc Bộ GTVT và Bộ Tài chính điều chỉnh tăng giảm khung thu phí tối đa tối thiểu, không đồng nghĩa với việc hàng loạt trạm thu BOT tăng giá thu phí. Nếu Bộ GTVT vẫn khẳng định đúng quy định, thì chắc chắn công tác soạn thảo, thương lượng và quản lý hợp đồng BOT quá lỏng lẻo, đơn giản, chỉ thiên về có lợi cho nhà đầu tư.

Thứ hai, nói phí BOT của Việt Nam rẻ nhất Đông Nam Á, tôi e rằng cũng chưa chính xác. So sánh mắc rẻ phải dựa trên cùng một mặt bằng một số tiêu chí nào đó, chẳng hạn chất lượng tiện nghi sử dụng, GDP đầu người, hiệu quả so sánh, cơ sở hạ tầng…

Một vấn đề tồn tại cơ bản của các dự án BOT giao thông Việt Nam là hầu như bắt buộc xe phải đi qua trạm, không có lựa chọn nào khác, trong khi người dân đã phải đóng rất nhiều loại thuế phí trực tiếp như phí sử dụng bảo trì đường bộ hoặc thông qua xăng dầu, đăng ký, kiểm định…

Chưa nói đến nếu cho rằng phí BOT có thấp hơn người ta, nhưng chi phí đầu tư quá cao dẫn đến thời gian thu phí quá dài, thì người dân, doanh nghiệp vận tải và nền kinh tế nào chịu cho nổi.

Hiện nay, chi phí vận tải trong cấu thành giá đã từ 20% đến 30%, trong lúc thế giới chỉ từ 5% đến 10%, thì các ngành sản xuất dịch vụ Việt Nam làm sao cạnh tranh được với khu vực và thế giới", ông Sanh phân tích.

Thậm chí, chi phí vận tải ảnh hưởng kinh tế xã hội thường ở dạng gián tiếp, ảnh hưởng nhỏ giọt và mang tính vĩ mô, theo ông Sanh, tăng phí vận tải rất nguy hiểm, không thua gì khô hạn nhiễm mặn hiện nay ở nhiều vùng cả nước.

Ông Sanh nhận định: "Nói gì thì nói, hiện tượng người dân đang phản ứng các trạm thu phí BOT, cách này hay cách khác, phần nào đã nói lên sức chịu đựng của người dân".

Bên cạnh đó, trước giải thích của Bộ GTVT về khoảng cách nhiều trạm thu phí không đến 70km theo quy định là do tránh vào khu đô thị, theo ông Sanh, con số khoảng cách tối thiểu cho 2 trạm thu phí 70 km trên cùng một tuyến đường xuất phát từ các thông tư của Bộ Tài chính, thông tư 90/2004 và mới nhất là thông tư 159/2013.

Khoảng cách này không biết dựa trên cơ sở khoa học nào và hết sức chung chung, vô duyên. Tuyến đường trong thông tư Bộ Tài chính cũng không được giải thích là loại đường gì, con đường do một hay nhiều cấp quản lý, các tuyến đường trong cùng một khu vực thì sao?.

Thứ Sáu, 15/04/2016 07:32

Sự Kiện