Luật sư phải tố cáo thân chủ: Đoàn LS TP.HCM lo lắng

(Tin tức thời sự) - Đoàn LS TP.HCM vừa có văn bản gửi các cơ quan ở Trung ương kiến nghị bỏ quy định truy cứu LS không tố cáo thân chủ.

Hạ thấp chức năng, vai trò của LS

Ngày 12/6, Luật sư  (LS) Nguyễn Văn Trung, Chủ nhiệm Đoàn LS TP.HCM đã có văn bản gửi tới Chủ tịch Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ủy ban Tư pháp Quốc hội về việc không cần giữ lại khoản 3 Điều 19 BLHS 2015.

Theo LS Trung, thời gian qua trên diễn đàn Quốc hội và các phương tiện truyền thông đại chúng đã có nhiều ý kiến khác nhau đối với khoản 3, Điều 19, Bộ luật hình sự 2015.

Qua nghiên cứu các quy định pháp luật có liên quan, ý kiến đóng góp của các LS, các bài viết và các tài liệu nghiên cứu, Đoàn LS TP.HCM nêu ra 4 lý do để giữ lại khoản 3, Điều 19, Bộ luật hình sự.

Luat su phai to cao than chu: Doan LS TP.HCM lo lang
Văn bản Đoàn LS TP.HCM gửi các cơ quan ở Trung ương kiến nghị việc bỏ khoản 3, Điều 19 BLHS 2015

Thứ nhất, nếu giữ lại khoản 3 Điều 19 là chấp nhận một bước thụt lùi trong pháp luật hình sự so với BLHS 1999 (không tố giác tội phạm).

Cụ thể, sau gần 20 năm áp dụng BLHS 1999, tình trạng xâm phạm an ninh trật tự, an toàn xã hội gia tăng không phải xuất phát từ nguyên nhân LS không tố giác khách hàng của mình phạm tội. Không phải luật cũ thiếu khoản 3 này mà chính khoản 3 này là sự đồng hóa LS ngang hàng với những người thân thích của tội phạm.

Quy định này vô hình hạ thấp vai trò, chức năng xã hội của LS, làm cho xã hội ác cảm, xem thường nghề LS và đó là bước thụt lùi so với BLHS 1999.

Lý do thứ hai, quy định trên tạo sự xung đột với các quy định pháp luật có liên quan.

Cụ thể, BLTTHS 2015, Điều 73, khoản 2, điểm g quy định người bào chữa có nghĩa vụ không được tiết lộ thông tin về vụ án, về người bị buộc tội mà mình biết khi bào chữa, trừ trường hợp người này đồng ý bằng văn bản.

Trong khi đó, Luật Luật sư 2006 (sửa đổi, bổ sung năm 2012) Điều 9, khoản 1, điểm c quy định nghiêm cấm LS tiết lộ thông tin về vụ, việc, về khách hàng mà mình được biết trong quá trình hành nghề (trừ khi được khách hàng đồng ý bằng văn bản hoặc pháp luật có quy định khác).

LS vi phạm nghĩa vụ của mình và điều cấm do pháp luật quy định thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà hủy bỏ việc đăng ký bào chữa, bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo khoản 3 Điều 73 BLTTHS.

“Sự xung đột pháp luật này đặt LS vào tình thế “tiến thoái lưỡng nan”: Không tiết lộ thông tin (tố giác) thì vi phạm khoản 3 Điều 19 BLHS 2015 mà tiết lộ thông tin thì vi phạm BLTTHS 2015 và Luật LS”, văn bản nêu rõ.

Vi phạm đạo đức nghề nghiệp LS

Lý do thứ ba được Đoàn LS TP.HCM đưa ra, đó là quy định trên vi phạm đạo đức nghề nghiệp LS, đặt LS vào vị trí là trợ thủ của cơ quan điều tra và VKS.

Theo Đoàn LS TP.HCM, LS là nghề đặc biệt, từ xưa đến nay nghề này tồn tại trên nền tảng là sự tin tưởng tuyệt đối của khách hàng đối với LS, giống như bệnh nhân tin vào bác sĩ.

Nếu LS tố giác thân chủ của mình thì khi đó LS trở thành kẻ giấu mặt chống lại khách hàng mình đang bào chữa. Lúc này LS từ bỏ trách nhiệm, chức năng của mình để trở thành cánh tay nối dài của cơ quan điều tra và VKS là hành vi phi đạo đức nghề nghiệp. Điều này chưa bao giờ xảy ra trong suốt quá trình hình thành và phát triển nghề LS.

Cuối cùng, quy định trên sẽ không phù hợp với chiến lược cải cách tư pháp và phát triển nghề LS ở Việt Nam đến năm 2020.

Cụ thể theo Nghị quyết 49 của Bộ Chính trị ngày 2/6/2005 đã xác định cải cách tư pháp phải kế thừa truyền thống pháp lý của dân tộc, những thành tựu đã đạt được của nền tư pháp xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Tiếp thu có chọn lọc những kinh nghiệm của nước ngoài phù hợp với hoàn cảnh nước ta và yêu cầu chủ động hội nhập quốc tế; đáp ứng được xu thế phát triển của xã hội trong tương lai.

Nghị quyết 49 của Bộ Chính trị và kế hoạch số 5 của Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp cũng xác định quan điểm và định hướng phát triển đội ngũ LS đủ về số lượng, bảo đảm về chất lượng, vững vàng chính trị, trong sáng về đạo đức nghề nghiệp, đáp ứng nhu cầu cải cách tư pháp và nhu cầu xã hội, có sự kế thừa những thành tựu đã đạt được…

Phương Tây không thế

Từng trao đổi với Đất Việt về vấn đề này, Luật sư Trương Xuân Tám - Ủy viên Hội đồng luật sư toàn quốc đề nghị loại bỏ chủ thể Luật sư ra khỏi quy định tại Điều 19 của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự.

Với nhiều năm kinh nghiệm trong nghề, LS Trương Xuân Tám cho rằng, ông chưa từng thấy một Luật sư nào đứng ra tố cáo hành vi phạm của thân chủ do mình bào chữa.

Nhiều quốc gia với hệ thống pháp luật hoàn chỉnh, phát triển trên thế giới như Mỹ, Đức, Pháp, Nhật Bản đều không đưa ra những yêu cầu như vậy đối với Luật sư. Thậm chí nhiều nước còn quy định Luật sư không phải chịu trách nhiệm hình sự về tội không tố giác thân chủ của mình.

Đồng quan điểm, LS Đỗ Hải Bình, Đoàn LS TP.HCM đánh giá, quy định này không chỉ ảnh hưởng luật sư tham gia bào chữa, mà còn ảnh hưởng đến cộng đồng luật sư và nghề luật sư.

“Việc yêu cầu Luật sư tố cáo thân chủ tôi thấy không đúng với các thông lệ quốc tế và Luật Luật sư", ông Bình nhấn mạnh.

Hà Đông

Thứ Tư, 14/06/2017 13:47

Sự Kiện