Hà Nội muốn thu hồi xe máy cũ: Giúp dân thế nào?

(Tin tức thời sự) - Theo PGS.TS Mạc Văn Tiến, Hà Nội nên cân nhắc về thời điểm thực hiện kế hoạch này, đồng thời cần có chính sách hỗ trợ người dân.

Thông tin Hà Nội sắp thực hiện kế hoạch kiểm tra khí thải đối với khoảng 3.000-5.000 xe máy đang nhận được sự quan tâm của người dân và dư luận.

Dự kiến, kế hoạch sẽ được thực hiện từ tháng 9/2021 đến tháng 6/2022. Xe được đưa vào các điểm để đo khí thải miễn phí, trong đó sẽ kiểm tra tiêu chuẩn an toàn, từ số liệu được đơn vị kiểm tra, sẽ có đánh giá kèm khuyến cáo về chất lượng xe với người sử dụng và cơ quan quản lý nhà nước.

Nếu xe không đạt yêu cầu về kỹ thuật, đáp ứng chuẩn về khí thải, người sử dụng sẽ có hai lựa chọn: Thứ nhất, để lại xe cho nhà sản xuất mang đi tiêu hủy và nhận lại từ 2 đến 4 triệu đồng để mua xe mới. Thứ hai, trong trường hợp người sử dụng không đồng ý vẫn được lưu thông tiếp nhưng các xe không đạt tiêu chuẩn khí thải sẽ bị tịch thu khi thành phố thực hiện việc kiểm soát phương tiện cá nhân, áp dụng tiêu chuẩn khí thải đối với xe 2 bánh.

Việc dẹp bỏ xe máy cũ tại Hà Nội là một phần trong chủ trương áp dụng toàn quốc theo quy định về thu hồi, xử lý sản phẩm thải bỏ Chính phủ ban hành hồi giữa năm 2015.

Trao đổi với Đất Việt về kế hoạch của Hà Nội, PGS.TS Mạc Văn Tiến, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Nghề nghiệp (Bộ LĐ-TB-XH) cho biết, đây không phải là lần đầu tiên chuyện thu hồi phương tiện cũ nát, không đảm bảo tiêu chuẩn lưu hành được nêu ra như giải pháp kiểm soát nguồn ô nhiễm từ phương tiện giao thông, nhưng nhiều năm qua chưa thực hiện được.

Ha Noi muon thu hoi xe may cu: Giup dan the nao?
Từ tháng 9/2021 đến tháng 6/2022, Hà Nội thực hiện kế hoạch kiểm tra khí thải đối với 3.000-5.000 xe máy. Ảnh: Tuổi trẻ

Trước đó, vào tháng 6/2017, khi xây dựng đề án quản lý phương tiện giao thông để UBND TP trình HĐND TP, Sở GTVT Hà Nội đã tính toán phối hợp Bộ GTVT xây dựng, trình Chính phủ ban hành tiêu chuẩn về khí thải xe máy.

Theo đó, từ ngày 1/1/2018 Hà Nội sẽ thu hồi xe máy cũ nát, không đảm bảo điều kiện về môi trường, an toàn lưu thông. Tuy nhiên, nhiều ý kiến phản biện của các sở ngành, Mặt trận Tổ quốc TP Hà Nội và người dân rằng cần phải xem xét, tính toán kỹ hơn nên nội dung này đã được đưa ra khỏi dự thảo đề án.

Đầu tháng 9/2020, Sở TN-MT Hà Nội kiến nghị UBND TP cho phối hợp với Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) triển khai chương trình "Nghiên cứu thí điểm đo kiểm khí thải và hỗ trợ đổi xe môtô, xe gắn máy cũ đang lưu hành trên địa bàn TP".

Đến ngày 22/7/2021, UBND TP Hà Nội ban hành kế hoạch thực hiện đo kiểm khí thải xe mô tô, xe gắn máy cũ đang lưu hành trên địa bàn, làm cơ sở nghiên cứu, đề xuất các giải pháp cải thiện chất lượng không khí.

PGS.TS Mạc Văn Tiến khẳng định, chủ trương nêu trên là đúng nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường và mất an toàn giao thông, tuy nhiên, cần lưu ý đến hai vấn đề khi thực hiện, đó là đối tượng sử dụng xe máy cũ và thời điểm thực hiện kế hoạch.

Theo đó, bên cạnh những người không quan tâm đến phương tiện cũ hay mới thì về cơ bản những người đi xe máy cũ là những người không có điều kiện.

Như kinh nghiệm của các nước, họ áp dụng chính sách đổi xe mới để đảm bảo tiêu chuẩn khí thải. Đối với phần tiền chênh lệch thì nhà nước bù một phần, người dân bỏ ra một phần và một phần ngân hàng, chẳng hạn như Ngân hàng Chính sách Xã hội, hỗ trợ cho vay với lãi suất 0%, đến kỳ nhất định, khi người dân có công ăn việc làm, có thu nhập thì hoàn trả lại. 

Ông dẫn chứng tại Đức, ngành giao thông nước này đang chuyển đổi sang các loại năng lượng tái tạo và tới nay, Đức đã đạt được mục tiêu có 1 triệu xe điện lưu thông mà chính phủ đặt ra.

Yếu tố mang tính quyết định giúp Đức đạt được mục tiêu nói trên chính là việc chính phủ nước này ban hành một khoản tiền thưởng đổi mới như một hình thức trợ cấp cho những người mua xe điện. Chính sách này được ban hành một năm trước và gần đây được gia hạn đến năm 2025.

PGS.TS Mạc Văn Tiến cho rằng, phương án tốt nhất là đổi xe mới cho người dân để họ có phương tiện để đi làm. Doanh nghiệp tiêu thụ được xe máy, và người dân không phải mất tiền. Khi ấy, giữa Nhà nước và doanh nghiệp cần có sự bàn bạc, đồng thời Nhà nước cần có chính sách cho các doanh nghiệp, bởi đối với doanh nghiệp, bán hàng phải có lợi nhuận.

"Vai trò điều phối của Nhà nước, ở đây là UBND thành phố Hà Nội, hết sức quan trọng, phải có sự chuẩn bị.

Ở các nước khác, Nhà nước tài trợ rất nhiều cho việc này để hạn chế ô nhiễm môi trường, đồng thời đảm bảo cho người lao động có phương tiện lao động, phương tiện kiếm sống.

Bên cạnh đó phải có sự đồng bộ: phát triển hệ thống hạ tầng giao thông tốt lên, có chính sách hạn chế các phương tiện giao thông cá nhân, phát triển mạng lưới giao thông công cộng và có chính sách khuyến khích người dân sử dụng phương tiện giao thông công cộng", PGS.TS Mạc Văn Tiến nói và nhấn mạnh, mối quan hệ giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp ở đây phải thật hài hòa.

Một điểm khác được nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Nghề nghiệp lưu ý đó là thời điểm thực hiện kế hoạch thu hồi xe máy cũ, đổi xe mới của Hà Nội diễn ra trong bối cảnh đại dịch Covid-19 đang diễn biến phức tạp.

Theo PGS.TS Mạc Văn Tiến, đây là điều bất cập, người lao động đang gặp nhiều khó khăn, thu nhập giảm sút, lưu lượng phương tiện ra đường hạn chế, vận chuyển khách hay hàng hóa đều gặp khó do dịch bệnh. 

"Việc thu hồi xe máy cũ, đổi xe máy là rất cần thiết nhưng trong thời điểm này, Hà Nội nên xem xét tạm gác lại việc này, tập trung chống dịch, PGS.TS Mạc Văn Tiến bày tỏ quan điểm.

Thành Luân 

Thứ Tư, 04/08/2021 07:40

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện