Giải trình nguồn gốc tài sản gian dối: Kỷ luật nặng!

(Tin tức thời sự) - "Tôi chưa thấy có một cơ chế nào có thể kiểm soát hiệu quả nhất cả công tác kê khai lẫn công tác giám sát, kiểm tra việc kê khai"

Rất tốt nhưng...

Nghị định 130/2020/NĐ-CP ngày 30/10/2020 và Luật Phòng chống tham nhũng 2018 quy định, người có nghĩa vụ kê khai mà kê khai không trung thực, giải trình nguồn gốc của tài sản, thu nhập tăng thêm không trung thực thì tùy theo tính chất, mức độ sẽ bị xóa tên khỏi danh sách những người ứng cử với người được dự kiến bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, hay người đã được bầu, bổ nhiệm… thì bị áp dụng một trong các hình thức kỷ luật cảnh cáo, hạ bậc lương, giáng chức, cách chức, buộc thôi việc hoặc bãi nhiệm; với người được quy hoạch vào chức danh lãnh đạo, quản lý thì còn bị đưa ra khỏi danh sách quy hoạch…       

Giai trinh nguon goc tai san gian doi: Ky luat nang!
Vị chuyên gia cho rằng muốn xử lý sai phạm trong kê khai, giải trình nguồn gốc tài sản hiệu quả thì phải bảo đảm các cơ chế kê khai, kiểm tra, giám sát được làm tốt. Ảnh minh họa

 Hoàn toàn đồng tình với các quy định trên, PGS.TS Võ Kim Sơn (Học viện hành chính Quốc gia) cho rằng, nếu thực hiện tốt, nghiêm túc việc kê khai, kiểm soát kê khai chắc chắn sẽ hạn chế được rất nhiều tình trạng gian dối nhằm che giấu, tẩu tán tài sản tham nhũng. Qua đó, cũng giúp công tác phòng chống, thu hồi tài sản tham nhũng hiệu quả hơn.

Vị PGS cho hay, lâu nay công tác kê khai tài sản của cán bộ, công chức vẫn là khâu yếu, còn hình thức và chiếu lệ, khiến việc thu hồi tài sản tham nhũng gặp nhiều khó khăn, tỉ lệ thu hồi thấp. Theo PGS Võ Kim Sơn, nguyên nhân là do công tác thực hiện kê khai chưa tốt nhưng bên cạnh đó, công tác giám sát, kiểm soát việc kê khai, xác minh kê khai đúng hay sai, đủ hay thiếu cũng yếu, vẫn chủ yếu dựa trên cơ chế tự giác, trung thực của người kê khai, chính vì thế mà hiệu quả chưa cao.

"Chúng ta vẫn chờ đợi người kê khai sẽ thật tâm, thật lòng, trung thực kê khai đầy đủ tài sản, thu nhập cá nhân, tuy nhiên, đây là việc không phải ai cũng làm được.

Nếu một cán bộ, công chức trong sáng, không tham ô, tham nhũng tôi tin tài sản cũng như hồ sơ họ kê khai cũng sáng rõ như ban ngày, họ không ngần ngại che giấu có mấy căn nhà, mấy lô đất, nguồn gốc dòng tiền mua nhà, mua đất đó kiếm được từ đâu.

Tuy nhiên, với một cán bộ, công chức đã có ý đồ và có hành vi tham ô, tham nhũng thì không dại gì họ khai hết để bị cách chức, kỷ luật, thậm chí là khởi tố hình sự.... Bởi, đi cùng với việc kê khai sẽ là giải trình nguồn gốc tài sản. Nếu phải kê khai đủ cả 10 lô đất, vài căn biệt thự, mấy cái siêu xe thì giải trình nguồn gốc tài sản đó thế nào? Tiền kiếm được từ đâu? Chẳng nhẽ lại để lộ ra cái đuôi tham ô, tham nhũng hay lại viện cớ nuôi lợn, buôn chổi đót mà trở thành đại gia?", PGS Võ Kim Sơn phân tích và khẳng định rất khó đặt niềm tin vào tính tự giác, trung thực của người kê khai.

Từ thực tế đó, vị PGS cho rằng để biết được họ có kê khai trung thực không, kê khai đủ không, thì lại phải cần tới cơ chế thứ hai, chính là cơ chế kiểm tra, giám sát việc kê khai. Nhưng cái khó của công tác kiểm tra, giám sát lại vướng phải một số cơ chế công khai, minh bạch khác.

Ông lấy ví dụ, muốn kiểm tra, giám sát hiệu quả thì phải biết được người kê khai có thu nhập bao nhiêu, có bao nhiêu tài khoản gửi ngân hàng, bao nhiêu căn nhà... Đây đều là những thông tin không dễ kiểm tra, bởi đều là những thông tin thuộc diện bí mật cá nhân, được bảo vệ theo luật pháp.

Như vậy, để các quy định mới có hiệu lực thực thi cao thì luật phải xác định thật rõ cơ chế kiểm tra, giám sát trong thực hiện kê khai tài sản của cán bộ, công chức. Trong đó, cơ chế giám sát có thể được điều chỉnh bằng nhiều thủ tục, pháp lý khác nhau. Ví dụ, khi thực hiện các giao dịch mua bán đất đai sẽ phải thực hiện giao dịch, số tiền mua bán, phải có tên chủ sở hữu... nếu nắm chắc được các quy trình này chắc chắn sẽ kiểm soát, giám sát được dòng tài sản chuyển dịch của người đứng ra mua đất, đồng thời cũng sẽ nắm  rõ được thông tin người này đã thực hiện bao nhiêu giao dịch, mua bao nhiêu lô đất, từ đó cũng xác minh được dòng tiền thực hiện mua bán đất đai kiếm được từ đâu ra?

"Tới đây lại phải nói tới vai trò của cơ chế quản lý là vô cùng quan trọng. Chúng ta hoàn toàn ủng hộ các quy định xử lý nghiêm, ngăn chặn triệt để tình trạng gian dối, tham ô, tham nhũng, nhưng để làm được như vậy thì cả hai cơ chế kê khai; giám sát, kiểm tra kê khai muốn làm được tốt là một thách thức rất lớn hiện nay. Cho tới nay, tôi chưa thấy có một cơ chế nào có thể kiểm soát hiệu quả nhất cả công tác kê khai lẫn công tác giám sát, kiểm tra việc kê khai", vị chuyên gia nhấn mạnh.

Quan trọng là cơ chế quản lý

Nhấn mạnh về cơ chế quản lý, PGS.TS Võ Kim Sơn lo ngại, nếu không làm tốt sẽ lại là kẽ hở hợp thức hóa các hành vi gian dối. Thậm chí là hai lần gian dối, thứ nhất là kê khai không trung thực và lần thứ hai chính là giải trình không trung thực.

Nhắc lại câu chuyện cán bộ giải trình xây biệt thự từ tiền nuôi lợn, buôn chổi đót, vị chuyên gia nói rõ, nếu công tác quản lý được làm tốt sẽ không có chuyện cán bộ, công chức giải trình thế nào cũng được, khai kiếm tiền từ đâu cũng xong.

"Tôi chỉ lấy ví dụ, nếu anh kê khai làm nhà từ buôn chổi đót, nuôi lợn thì thử làm phép tính trong 1 năm nuôi lợn, bán chổi có kiếm được 10 tỷ không? Nếu trong một năm anh kiếm được ngần ấy tiền, 10 năm sau anh làm biệt thự 100 tỷ thì đúng là tiền anh kiếm được từ nuôi lợn, bán chỗi, rõ ràng đó phải là tấm gương sáng, cần phải được biểu dương. Ngược lại, nếu một năm không kiếm được như vậy mà lại làm nhà nhiều hơn số tiền kiếm được thì phải đặt ra câu hỏi số tiền làm nhà có từ đâu?

Một phép tính đơn giản sẽ tính được ngay, đến khi đó, sẽ trả lời được ngay câu hỏi người kê khai đã trung thực, kê khai đúng, đủ hay chưa? Vai trò của cơ chế quản lý, kiểm tra, giám sát chính là phải làm rõ được điểm này.

Nếu cơ chế quản lý, kiểm soát không tốt thì không những không thể cách chức, xử lý được ai mà còn là cơ hội hợp thức hóa những hành vi gian dối. Điều này rất nguy hiểm", vị PGS chỉ rõ. 

Lam Lam

Thứ Hai, 02/11/2020 08:02

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện