Cao tốc Bắc-Nam thêm nhiều trạm thu phí: Dân gánh nặng...

(Tin tức thời sự) - Nếu xây dựng cao tốc Bắc Nam mà có thêm nhiều trạm thu phí BOT thì chi phí vận tải và mức phí người dân chịu sẽ tăng lên.

Gánh nặng phí đè lên dân

Theo tờ trình báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông được Chính phủ trình Quốc hội xem xét, dự án này được chia làm 20 dự án thành phần với hai giai đoạn.

Về hình thức đầu tư, tờ trình nêu rõ, một số đoạn được đầu tư theo hình thức đối tác công - tư (PPP), loại hợp đồng dự án là BOT. Còn một số đoạn đầu tư theo hình thức hợp tác công-tư. Những đoạn này sau khi hoàn thành đưa vào khai thác sẽ xem xét nhượng quyền khai thác để tạo nguồn vốn đầu tư xây dựng các đoạn tiếp theo.

Với 2 phương thức đầu tư được Chính phủ trình Quốc hội, sau khi hoàn thành đường cao tốc Bắc – Nam sẽ có thêm nhiều trạm thu phí. Trong khi hiện nay nhiều trạm thu phí của quốc lộ 1A vẫn đang thu cho việc mở rộng quốc lộ này và dự kiến thu 15-20 năm mới kết thúc.

Cao toc Bac-Nam them nhieu tram thu phi: Dan ganh nang...

Cao tốc Bắc Nam sẽ có thêm nhiều trạm thu phí

Trước thực tế trên, trao đổi với Đất Việt, ngày 30/5, ông Bùi Danh Liên - Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô tô Hà Nội cho biết: "Chủ trương làm đường, đầu tư mở rộng hạ tầng theo hình thức đầu tư BOT là đúng, nhất là trong hoàn cảnh vốn đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông của chúng ta đang vô cùng khó khăn.

Thế nhưng, chúng ta phải đặt ra câu hỏi, với cao tốc Bắc Nam dùng vốn nước ngoài đầu tư vào có khả thi không, bởi nhà đầu tư nào cũng đặt ra tiêu chí đầu tư phải có lãi, còn có các tiêu chí khác mà có thể chúng ta khó đáp ứng được. Cho nên việc kêu gọi vốn đầu tư nước ngoài để đầu tư BOT là bài toán khó giải.

Về phía người sử dụng, có lẽ hiện nay BOT các tuyến đường giúp cho việc lưu thông thuận lợi, nhưng làm cho chi phí vận tải tăng lên, tác động tiêu cực đến xã hội, tăng trưởng kinh tế, đó là lo lắng của người dân, của các doanh nghiệp vận tải.

Cho nên, Chính phủ và Quốc hội phải bàn bạc thật kỹ để làm sao khi đầu tư không ảnh hưởng đến giá thành cước vận tải, việc cần làm là cho các nhà khoa học, chuyên gia tham gia ý kiến thì sẽ có hiệu quả hơn.

Tôi nghĩ rằng nhiều trạm thu phí BOT thì gánh nặng của dân lại tăng lên, cho nên, bài toán khoa học này hy vọng cơ quan quản lý phải cân nhắc, xem xét".

Chỉ bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư

Bên cạnh đó, theo ông Liên, thời gian vừa qua rất nhiều trạm thu phí BOT đặt sai chỗ để tận thu gặp phải phản ứng của dân. Như trạm thu phí BOT trên QL32 qua Tam Nông, Phú Thọ đi vào hoạt động, vì mức thu phí không hợp lý, nhiều chủ xe đã đưa ôtô đến chặn tại hai đầu trạm thu khiến giao thông bị tắc nghẽn nghiêm trọng.

Hay trạm BOT trên QL3 cũ của Công ty TNHH BOT Thái Nguyên - Chợ Mới; trạm thu phí BOT cầu Bến Thủy cũng bị phản đối mạnh mẽ.

"Đầu tư cơ sở hạ tầng thì ai cũng ủng hộ, nhưng đầu tư thế nào cho phù hợp với tăng trưởng của dân lại là chuyện khác, không thể đẩy gánh nặng lên vai của người dân và các doanh nghiệp vận tải. Trong trường hợp này, tôi cho rằng cơ chế của chúng ta đang bảo vệ nhà đầu tư chứ không bảo vệ người dân.

Không thể vì lợi ích chủ đầu tư mà lại đặt trạm BOT thu phí không đúng quy định, thu phí quá cao.

Hiện nay chúng ta đầu tư quá nhanh, cấp tập, phát triển nóng, chưa căn cứ thực tế khả năng vốn tự có, đi vay vốn nước ngoài, dẫn đến nợ công cao, đó là cách làm giật gấu vá vai, dẫn đến hệ lụy là nhiều vấn đề bất cập chưa có lời giải", ông Liên phân tích.

Thu phí BOT còn hàng loạt bất cập

Một vấn đề quan trọng khác được ông Liên chỉ rõ, đó là tình trạng thu phí tại các trạm BOT sau khi kiểm toán nhà nước vào cuộc kiểm tra đều phát hiện hàng loạt sai phạm, gây thất thoát hàng trăm tỷ đồng. Hiện nay, các chuyên gia đã đưa ra kiến nghị, cũng như Bộ GTVT vẫn đang tích cực để triển khai trạm thu phí không dừng (ETC) nhưng vẫn chưa phổ biến.

Trong khi những tồn tại hiện nay về việc thu phí chưa được giải quyết, cao tốc Bắc Nam lại có thêm nhiều trạm thu phí khác đó là một vấn đề đáng lo ngại.

"Sẽ không ai dám khẳng định tình trạng sai phạm trong công tác đặt trạm thu phí, công tác thu phí sẽ không xảy ra, nhưng cũng không ai cam kết với dân, mà cam kết xong có làm được không mới quan trọng. Cái khó ở đây là khi đã ký hợp đồng với nhà đầu tư rồi thì không từ bỏ được, cuối cùng dân là người lãnh hậu quả.

Bởi trách nhiệm các hợp đồng BOT lại thuộc về Luật, thuộc hợp đồng kinh tế giữa nhà nước và doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp nước ngoài, nên không phải cá nhân chịu trách nhiệm. Nhiều khi Việt Nam hay có chủ trương thích là làm, còn không tính toán đến hiệu quả và hậu quả của nó.

Có những vụ việc rất nhỏ hàng chục năm không xử lý được, như trạm thu phí Thăng Long - Nội Bài được đặt ra, nhưng lại không thu phí cho đường cao tốc Nội Bài mà lại thu phí cho đường quốc lộ Vĩnh Yên.

Chính việc này khiến dân bức xúc, đề nghị giảm xuống 10.000đ/lượt, thu trong 9 năm, nhưng mãi không giải quyết được, cho nên người dân chỉ biết đợi", ông Liên phân tích thêm.

Thứ Năm, 01/06/2017 07:17

Sự Kiện