10.000 tỷ đóng tàu vỏ thép:Làm sao để ngư dân không "hớ"?

(Tin tức thời sự) - Chuyên gia hàng hải Ngô Khắc Lễ cho rằng phải có sự tham gia của một công ty luật vào việc giám sát, giúp đỡ ngư dân ký hợp đồng vay vốn

Xung quanh vấn đề Chính phủ mở gói hỗ trợ 10.000 tỷ đồng giúp ngư dân Việt Nam vay vốn đóng tàu cá vỏ sắt để thuận tiện cho việc bám biển dài ngày và không bị yếu thế trước sự gây hấn từ phía Trung Quốc, phóng viên báo Đất Việt đã có cuộc phỏng vấn với Chuyên gia hàng hải, Trọng tài viên Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam Ngô Khắc Lễ.

Cần phải có một hợp đồng mẫu

PV: Ông đánh giá thế nào về việc Chính phủ mới có gói hỗ trợ giúp ngư dân vay vốn đóng tàu cá vỏ sắt, hiện đang được giao cho Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cùng Ngân hàng nhà nước chuẩn bị đề án?

Chuyên gia Ngô Khắc Lễ: - Theo quan điểm của tôi, đây là một chính sách rất đáng hoan nghênh mà chúng ta đúng ra phải làm từ rất lâu rồi. Còn trong thời điểm hiện tại, chúng ta bắt đầu vẫn chưa phải muộn. Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra là phải làm thật nhanh, nhưng phải đi đôi với sự chính xác, khả thi và phải đảm bảo sự an toàn, hiệu quả của chính sách này, gồm có đảm bảo an toàn cho quyền lợi của ngư dân và đồng tiền của nhà nước.

Vì sao tôi nói cần có một sự đảm bảo an toàn? Bởi ở nước ta đã có "tiền lệ" về chính sách Đánh cá xa bờ và trường hợp của ngân hàng Agribank. Khoan bàn về tính thành công của chính sách đó, nhưng được biết sau này, ngân hàng mất một số tiền khá lớn không thu lại được và hình thành nợ xấu, người đi đánh cá thì không đánh được bao nhiêu vì con tàu đóng ra không hoàn toàn phù hợp với nghề.

Mẫu tàu cá vỏ sắt Hoàng Anh 01 được Tổng công ty đóng tàu Việt Nam (SBIC) bàn giao cho ngư dân ở Nam Định
Mẫu tàu cá vỏ sắt Hoàng Anh 01 được Tổng công ty đóng tàu Việt Nam (SBIC) bàn giao cho ngư dân ở Nam Định

Chương trình lần này còn có nhiều thách thức hơn bởi ngoài việc liên quan đến vấn đề chính sách, ưu đãi, chính trị, ta đang phải đối mặt với vấn đề phức tạp là sự gây hấn của Trung Quốc ở ngoài khơi thuộc chủ quyền của ta. Yêu cầu đặt ra là cần phải có một lượng lớn tàu ra ngoài đó, vừa đánh bắt cá vừa bảo vệ chủ quyền nhưng phải làm thật tốt để tạo niềm tin cho ngư dân và việc đóng tàu phải làm càng sớm càng tốt.

Ta kêu gọi mỗi ngư dân là một chiến sĩ để bám biển, bảo vệ Tổ quốc thì con tàu của họ mà ta đang giúp cũng như cây súng, cỗ xe tăng của người lính vệ quốc và còn có thể nói, đó là một phần "lãnh thổ" của Việt Nam. Vì thế phải là một cây súng có hỏa lực mạnh, cỗ xe tăng thật dũng mãnh.

PV: Vậy thưa ông, làm thế nào để đảm bảo được tính an toàn cho chính sách này?

Chuyên gia Ngô Khắc Lễ: - Tôi cho rằng cần phải có sự tham gia của những người am hiểu pháp luật chuyên ngành, như hàng hải, ngân hàng, bảo hiểm, đóng tàu... dưới một pháp nhân là một công ty luật. SBIC đã có tàu mẫu cho ngư dân, nhưng khoan nhắc đến tính khả dụng của những mẫu tàu này, dưới góc độ là người có nhiều năm làm tư vấn hàng hải, cần phải có một bản hợp đồng mẫu giữa ngư dân và các bên liên quan.

Ở đây, một tổ chức đại diện cho quyền lợi ngư dân như Nghiệp đoàn nghề cá, Cục Khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản sẽ cùng với công ty luật và các bên liên quan là ngân hàng, bên thứ ba (đóng tàu, bảo hiểm, đăng kiểm...) để thảo luận một phương án chung cho hợp đồng.

Từ đó ta có thể xác định được các yếu tố cần thiết cho một bản hợp đồng. Chủ thể trong hợp đồng này là ai, là một hay nhiều ngư dân muốn cùng vay vốn để có cổ phần của một con tàu. Làm sao để người cho vay tiền "nắm" được người có trách nhiệm trả tiền vay nhưng phải linh hoạt và chặt trẽ trong thủ tục thì mới có người dám vay.

Đội tàu cá vỏ gỗ của ngư dân Việt Nam
Đội tàu cá vỏ gỗ của ngư dân Việt Nam

Về các bên thứ ba, ngay trong hợp đồng tín dụng có thể sẽ xuất hiện nhiều bên. Đó là nhà thiết kế, xưởng đóng tàu, người bảo hiểm, đăng kiểm... cần phải được nêu rõ ràng.

Việc định nghĩa và làm rõ các mối quan hệ, trách nhiệm pháp lý càng chi tiết, càng đỡ rắc rối về sau. Các luật sư, chuyên gia sẽ làm việc này với các bên với sự phối hợp, giám sát của ngư dân, tốt hơn là để ngư dân tự làm.

Tâm nguyện của ngư dân về gói vay 10.000 tỷ đóng tàu cá vỏ sắt

Luật sư, chuyên gia sẽ giúp ngư dân không bị "hớ"

PV: Ông có thể tư vấn cho ngư dân những điều cần thiết để đảm bảo quyền lợi, tính an toàn của mình trong bản hợp đồng vay vốn này?

Chuyên gia Ngô Khắc Lễ: - Tôi cho rằng người ngư dân tại mỗi địa phương cần thông qua các tổ chức bảo vệ quyền lợi của mình để ủy quyền cho một công ty luật. Họ sẽ thay mặt cho ngư dân ký kết những hợp đồng mà trong đó quyền lợi, sự an toàn của thân chủ được bảo vệ tốt nhất. Công ty luật đó phải là công ty có hiểu biết chuyên ngành như nên ở phần trên.

Tôi đưa ra ví dụ thế này, tổ chức đại diện của ngư dân ủy quyền cho một công ty luật, thì công ty luật đó sẽ đi đàm phán về về bảo hiểm, bảo hành, giá cả...  và có quyền chủ động trong việc lựa chọn đối tác bảo hiểm nào tốt nhất, phù hợp nhất, mang lại quyền lợi cao nhất cho ngư dân. Nó có lợi hơn nhiều so với việc từng ngư dân đi làm đơn lẻ.

Tàu Trung Quốc bắn vòi rồng làm hư hỏng tàu cá vỏ gỗ của ngư dân khi đánh bắt ở quần đảo Hoàng Sa thuộc chủ quyền Việt Nam
Tàu Trung Quốc bắn vòi rồng làm hư hỏng tàu cá vỏ gỗ của ngư dân khi đánh bắt ở quần đảo Hoàng Sa thuộc chủ quyền Việt Nam

Bởi không ít trường hợp người ngư dân khi đi đòi công ty bảo hiểm bồi thường thì rơi vào hoàn cảnh những hư hại, hỏng hóc đó không thuộc hợp đồng bảo hiểm hoặc có những sơ hở khiến họ không được bồi thường. Cả đời người ta chỉ đi đánh cá, có mấy người biết thế nào là sự kiện bảo hiểm, đối tượng được bảo hiểm, thế hợp đồng vay vốn đâu.

Hoặc như khi đi mua tàu, nếu người ngư dân mua nhỏ lẻ sẽ khác với việc tập trung về một mối. Ta hiểu như lúc này người ngư dân được một công ty luật đại diện đi mua buôn tàu biển với số lượng lớn. Mua 10 con tàu thì ngư dân sẽ được hưởng những quyền lực, ưu đãi khác với mua một con tàu.

Sự thiếu kiến thức của ngư dân, tâm trạng phấn khởi sắp đón một con tàu mới, là ước mơ cả đời của họ sẽ khiến người ngư dân dễ rơi vào thế bất lợi. Nếu có một công ty luật tham gia vào chuyện này, mọi thứ sẽ được đảm bảo công khai, minh bạch, và an toàn cho tất cả các bên, đặc biệt là ngư dân.

Bởi lẽ, một tàu cá vỏ sắt loại nhỏ sẽ có giá gần chục tỷ đồng bao gồm cả máy móc, ngư cụ, nhiên liệu... Ở đây ta đang bàn tới câu chuyện khoảng nửa triệu đô la Mỹ, một khối tài sản không hề nhỏ với ngư dân.

Đỗ Tú

Thứ Tư, 11/06/2014 14:02

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện