Làm rõ nguyên nhân 16 ứng viên trượt GS, PGS

(Giáo dục) - Đại diện Hội đồng Giáo sư Nhà nước lý giải nguyên nhân 16 ứng viên GS, PGS bị trượt ở vòng Hội đồng Giáo sư Nhà nước.

Trong đợt xét giáo sư (GS), phó giáo sư (PGS) năm 2019 có 16 ứng viên GS, PGS bị trượt ở vòng Hội đồng Giáo sư Nhà nước mặc dù đã được các hội đồng ngành/liên ngành thông qua.

Trong đó, có 7 ứng viên GS ở 4 hội đồng ngành/liên ngành trên tổng số 28 hội đồng ngành/liên ngành bị trượt là  2 ứng viên liên ngành cơ khí động lực, 1 ứng viên ngành kinh tế, 2 ứng viên ngành vật lý, 2 ứng viên ngành y;

Có 9 ứng viên PGS bị trượt trong đó có 1 ứng viên liên ngành cơ khí động lực, 1 kinh tế, 3 vật lý, 2 y học, 2 văn hóa nghệ thuật – thể dục thể thao.

Lý giải nguyên nhân về việc 16 ứng viên trên bị loại ở vòng Hội đồng Giáo sư Nhà nước, trao đổi với báo chí ngày 18/11, ông Trần Anh Tuấn, Chánh văn phòng Hội đồng Giáo sư Nhà nước giải thích là do các ứng viên thiếu tiêu chuẩn cứng.

Bởi lẽ, theo quy định mới (Quyết định 37), việc xét công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh GS, PGS phải dựa trên 5 tiêu chuẩn cứng là có công bố quốc tế; có hướng dẫn nghiên cứu sinh, thạc sĩ, tiến sĩ; tham gia đề tài nghiên cứu khoa học; thâm niên đào tạo và chủ trì biên soạn sách đào tạo (không bắt buộc với ứng viên PGS).

Cụ thể, về tiêu chuẩn có công bố quốc tế, ứng viên PGS phải là tác giả chính của 2 bài báo quốc tế, còn ứng viên GS phải công bố 3 bài báo quốc tế trên ISI, Scopus hoặc tạp chí quốc tế uy tín của ngành với vai trò tác giả chính.

Lam ro nguyen nhan 16 ung vien truot GS, PGS
Hội đồng Giáo sư nhà nước nhiệm kỳ 2018 - 2023. Ảnh: Dân trí

Về tiêu chuẩn hướng dẫn, ứng viên PGS phải hướng dẫn chính 2 thạc sĩ đã bảo vệ thành công, còn ứng viên GS phải hướng dẫn 2 tiến sĩ bảo vệ thành công. Mốc để quy định là trước 5/7/2019.

Về tiêu chuẩn tham gia đề tài nghiên cứu khoa học, đối với ứng viên PGS phải chủ trì 2 đề tài cấp cơ sở, trong khi ứng viên GS phải chủ trì ít nhất 2 đề tài khoa học cấp Bộ trở lên.

Tiêu chuẩn về sách dù không bắt buộc đối với ứng viên PGS nhưng vẫn sẽ được tính điểm nếu ứng viên có tham gia viết sách; còn ứng viên GS bắt buộc phải chủ trì biên soạn sách phục vụ đào tạo.

Về tiêu chuẩn thâm niên, ứng viên GS phải có đủ 3 năm được bổ nhiệm PGS hoặc phải có bằng tiến sĩ 3 năm trở lên đối với ứng viên PGS.

Những tiêu chuẩn này được đánh giá có phần khắt khe hơn so với Quyết định 174 trước đó. Vì vậy, khi hội đồng họp, cả 32/32 thành viên của Hội đồng Giáo sư Nhà nước đã thảo luận và đi đến thống nhất, ứng viên có thể “bù thay thế các tiêu chuẩn nếu thiếu”. Tuy nhiên, nếu ứng viên thiếu toàn bộ một hay nhiều tiêu chuẩn nào đó thì sẽ bị đánh trượt.

Trong số 7 ứng viên trượt GS có 2 ứng viên ngành cơ khí động lực, 1 ứng viên ngành kinh tế, 2 ứng viên ngành vật lý và 2 ứng viên ngành y.

Theo ông Tuấn, có tới 6/7 ứng viên khi hội đồng xem xét điều kiện "cứng” của quy định 37 thì thấy không đạt nên đã không đưa vào danh sách bỏ phiếu.

6 ứng viên này đều thiếu hoàn toàn tiêu chuẩn hướng dẫn chính 2 nghiên cứu sinh (đã được cấp bằng tiến sĩ cho đến thời điểm xét). Thậm chí, một số ứng viên còn thiếu các tiêu chuẩn khác như không chủ trì biên soạn sách phục vụ đào tạo. Theo quy định, dù ứng viên có thể viết nhiều sách nhưng không là chủ biên mà chỉ tham gia thì cũng không được tính.

Với 6 trường hợp này, 100% thành viên hội đồng đều đồng ý không đưa vào danh sách bỏ phiếu.

Trường hợp ứng viên còn lại “trượt” GS, theo ông Tuấn là do không đủ số phiếu bầu của Hội đồng Giáo sư Nhà nước. Ứng viên này thuộc ngành Vật lý, làm hồ sơ xét công nhận đạt tiêu chuẩn PGS vào năm 2017 và được công nhận năm 2018. Đến năm 2019, ứng viên này tiếp tục nộp hồ sơ xét GS.

Xét theo tiêu chuẩn thâm niên, ứng viên không đủ thời gian do cần phải có 3 năm được bổ nhiệm PGS. Tuy nhiên, ứng viên vẫn có thể bù thay thế bằng các tiêu chuẩn khác nên đã đủ tiêu chuẩn để được đưa vào danh sách bỏ phiếu.

Trong khoảng thời gian từ khi công nhận PGS đến lúc nộp hồ sơ xét giáo sư, ứng viên này chỉ công bố được 8 bài báo (2 bài trong nước, 6 bài quốc tế), trong khi lại thiếu chỉ tiêu hướng dẫn chính 1 nghiên cứu sinh đã được cấp bằng tiến sĩ.

“Vì thiếu hướng dẫn 1 nghiên cứu sinh nên ứng viên phải bù thay thế bằng 3 bài báo công bố tạp chí quốc tế uy tín. Như vậy ứng viên chỉ còn 2 bài báo trong nước và 3 bài báo quốc tế. Số lượng này quá ít kéo chỉ số xuống thấp nên không thuyết phục được hội đồng nhà nước”, ông Tuấn nói.

Còn đối với 9 ứng viên “trượt” PGS, theo lý giải của ông Tuấn, tất cả đều trượt do hoàn toàn không có hướng dẫn học viên cao học.

Ông Tuấn nhấn mạnh, các chức danh GS và PGS là chức danh của nhà giáo, do đó ứng việc phải thực hiện song song cả 2 nghĩa vụ nghiên cứu và đào tạo.

Nếu không chú trọng đánh giá đầy đủ  cả hai thì sẽ có những trường hợp chỉ chú trọng vào việc sản xuất bài báo; trong khi đó, nghĩa vụ giảng dạy của GS phải được thể hiện qua việc hình thành nhóm nghiên cứu, qua nghiên cứu sinh, người tiếp bước hướng nghiên cứu đó.

Ông Trần Anh Tuấn khẳng định, Văn phòng Hội đồng Giáo sư Nhà nước sẽ trực tiếp giải thích cho các ứng viên trượt lý do vì sao họ không được xét tại Hội đồng Nhà nước. Tuy nhiên, văn phòng chưa nhận được bất kỳ thắc mắc trực tiếp nào, cũng như chưa thấy Bộ GD-ĐT hay Văn phòng Chính phủ chuyển đến bức "tâm thư" của các nhà khoa học trẻ.

Trước đó, trên mạng xã hội lan truyền bức “tâm thư” ký tên Nhóm nhà khoa học trẻ gửi Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, trong đó bày tỏ sự hoang mang, thất vọng trước kết quả xét công nhận ứng viên đạt tiêu chuẩn GS, PGS, và cho rằng việc xét có dấu hiệu ngang nhiên làm trái quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc xét công nhận GS, PGS.

Theo các tác giả bức "tâm thư", có một số ứng viên được hội đồng giáo sư các cấp cơ sở, ngành đánh giá điểm khoa học cao và có lý lịch khoa học ưu tú nhưng lại bị trượt GS, PGS. Trong khi đó, trên trang chính thức của Hội đồng Giáo sư Nhà nước, khi công bố kết quả xét cũng không công bố lý do vì sao những ứng viên đó bị trượt.

Minh Thái (Tổng hợp)

Thứ Ba, 19/11/2019 13:36

Sự Kiện